.

کار عبث

2007-04-05T00:49:00.000+03:30

این تغییر بلاگ هم کار عبثی بود. به هر حال الان دیگر دعوت و قفل و بندی در کار نیست. هر که خواست می‌تواند بیاید.

http://qbpd.blogspot.com

این هم در جواب حسین نوروزی

آره؟ پس مى‌گیرم؟

2007-01-08T11:32:00.000+03:30

على‌رضا خان عصار مى‌گوید «گفته بودم عاشق ام، حرفمو پس مى‌گیرم.»

حالا شده حکایت ما؟ گفته بودم مى‌آیم و حالا نمى‌آیم؟ راستش تا به چى بگوییم آمدن. الان مدتکى است در وبلاگى دیگر چیزک‌هایى مى‌نویسم. البته آن وبلاگ را بدون دعوت‌نامه نمى‌توان خواند. و البته‌تر براى هر کس که بخواهد دعوت‌نامه خواهم فرستاد. فرقى نمى‌کند غریب باشد یا آشنا، دوست باشد یا دش‌من، قهر باشد یا آشتى. قدم همه‌تان هم روى چشمم. این بساط را فقط براى این علم کرده‌ام که بتوانم خودم را از شر خوانندگان آزاررسان خلاص کنم. خیلى هم پوست‌نازک نیستم. احتمالا اگر دور و بر فحش خواب‌آور نگردید در بقیه‌ى موارد کمى تساهل دارم که به کار بیاید. هم‌این.

پ.ن.: بله. بله. اى‌میلم را شاید ندانید. شرمنده. گیج ام. ببخشید. این هم اى میل

k_alyani[at]yahoo[dot]com

I'll come back soooooooooon

2006-12-15T20:24:00.000+03:30

اگر ریگى به جیب خود ندارى

2006-11-23T20:01:00.000+03:30

بچه که بودم نان صبحانه را من مى‌خریدم. کلى راه مى‌رفتم – که حالا به‌ش مى‌گویم سه چهار کوچه – تا مى‌رسیدم به نانوایى سنگکى. پانزده ریال مى‌دادم و یک نان کنجدى مى‌خریدم که هم‌قد خودم بود. چه مصیبتى بود آوردن نان به آن درازى تا خانه. دستم را بالا مى‌گرفتم که نان روى زمین نکشد.
نان سنگک براى من که خیلى ملکوتى بودم کابوس بود. وقت خریدنش با دست و دسته کلید مى‌افتادم به جان سنگ‌هاى داغ که از نان بکنمشان. دستم مى‌سوخت، اما برایم مهم نبود. مهم این بود که سنگى به نان نماند. واى به روزى که سنگى مى‌ماند و نمى‌دیدمش. از ترس این که نانوا آن دنیا یقه‌ام را خواهد گرفت که «من به تو نان فروختم. سنگ را چرا بردى؟ چرا دزدیدى؟» خواب نداشتم.
فکر کن. سنگ مردم را دزدیده باشى و برده باشى خانه‌ات. مگر جهنم را براى که ساخته‌اند؟ براى دزدها دیگر. مخصوصا دزدهایى که گناه خودشان را کوچک مى‌بینند و مى‌گویند «من که چیزى ندزدیده‌ام؛ فقط یک ریگ کوچک.» دزدهایى که نمى‌دانند حساب و کتاب آدم را در آن دنیا چه جورى مى‌رسند.
گاه ریگى را که به نان مانده بود در جیب شلوارم مى‌گذاشتم و فردایش به نانوایى مى‌بردم و بى‌صدا و طورى که کسى نبیند کف نانوایى قاطى بقیه‌ى ریگ‌ها رهایش مى‌کردم. البته مى‌دانستم که فایده‌اى ندارد. به هر حال بیست و چهار ساعت ریگ مردم بى‌اجازه دست من بوده. اجاره‌اش که نکرده بودم. کابوس حق‌الناس رهایم نمى‌کرد. همیشه خواب نانواها را مى‌دیدم که صدایم مى‌کنند «مال مردم خور» و حقشان را درست روى پل صراط از من مى‌خواهند. گمان کنم کتاب‌هاى آقاى دستغیب هم در این مورد بى‌اثر نبود.
همه‌ى این‌ها را چرا یادم آمد؟ نان سنگک خریده بودم و ریگى به‌ش مانده بود. برش داشتم و ناخودآگاه داشتم در جیب شلوارم مى‌گذاشتمش. هم این من مال مردم خور.

غذاى هانى ترجمه‌ى مانى

2006-11-12T13:26:00.000+03:30

کسى هست که در رستوران هانى غذا خورده باشد و دوستش نداشته باشد؟ هانى سر مطهرى. اگر هست واقعا دوست دارم با این آدم بى‌سلیقه آشنا شوم. انتخاب مقاله‌هاى مانى هم که تو همین مایه‌ها است (مانى جان یادت باشد بعدا من را یک آلبالوپلوى حسابى در همان رستوران هانى مهمان کنى). پس بدو بدو که جا نمانى. یک مقاله از رابرت فیسک درباره‌ى همان ماجراى مشهور دیدار شدیدا پرمهرآمیز رامسفلد و صدام در زمان جنگ ایران و عراق.

چند نكته

2006-11-11T14:22:00.000+03:30

اول: آن رفيق هميشه مجرد محمد جواد رفيعی دستجردی است. اگر دقت كنيد مخفف اسمش می‌شود مجرد. عكسی گرفته بودم از دو درخت كه به هم پيچيده بودند و بالايش نوشته بودم «عاشقان پيچند بر بالای هم». جواد هم پايينش چيزكی از سر مهر نوشته بود. از جمله پرسيده بود چرا در قرآن نامی از عشق نيست. جوابش دادم. هم‌اين. حالا ببين مردم چه خوش‌حال اند و چه حرف‌های خوش‌حالانه‌ای هم زده‌اند.
دوم: از مانی غافل نشويد. ترجمه‌هايش را اگر از دست داديد، از دست داده‌ايد. يكيش اين: یهودیان اروپایی هوادار صلح عادلانه.
سوم: دوستان. عزيزان. رفيقان سابق و لاحق. دش‌منان گرامی. اين‌ها كه اين روزها می‌خوانيد، اغلب تلاش‌هايی در فرم اند. فرم گاه محتوا ندارد و گاه محتوايش مهم نيست. اين‌قدر از من و خودتان نپرسيد معنايش چيست. معنايی ندارد. مثل اين است كه كسی برود و در كارگاه كوزه‌گری گل‌بازی كند و هی از او بپرسند اين كه ساختی به چه كار می‌آيد. جواب صادقانه اين است كه به هيچ كار. تمرين است. تمرين می‌كنم تا دست‌هايم خشك نشوند. تا كار با گل يادم نرود. بنا بر اين جان مادرهای محترمتان ننشينيد هی مخ بسوزانيد و ازش معنا درآوريد.
چهارم: والا!

یک پست احتمالا جنجالى براى آن‌ها که زنده‌اند تا چیزهایى را پاس بدارند

2006-11-06T21:50:00.000+03:30

حافظ مهم است؛ حالا چه فرق مى‌کند که قیفى باشد یا لیوانى.

براى رفیق همیشه مجردم

2006-11-02T00:47:00.000+03:30

هم‌این است رفیق. هم‌این است. عشق چیزى است که مثل آن پیچک ترد – که به‌ش مى‌گویند عشقه – دورت مى‌پیچد و مثل هم‌آن کم کم جانت را مى‌گیرد و زردت مى‌کند. فرقش این است که زرد هم که بشوى باز نمى‌خشکى. فقط زرد مى‌شوى.
هم‌این است رفیق. هم‌این است. سر تا سر متن را هم که بگردى از این ریشه چیزى پیدا نمى‌کنى. استادان ادبیات عرب مى‌گویند اصلا یکى دو قرن بعد سر و کله‌ى این ریشه در زبان عربى پیدا شده است.
قاتل کى است؟ آگاتا کریستى که خوانده‌اى. قاتل هم‌آن است که در سرتاسر متن از همه پاک‌تر و دست‌هایش از همه سفیدتر است. اصلا خبرى ازش نیست. اصلا شکى به‌ش نیست. گاه رمز متن، راز متن، حرف متن، هم‌آن است که از اول تا آخر متن هیچ خبرى ازش نیست. باور کن. دست کم این طور خوش‌آیندتر است.

قاتل چهل ساله‌ى بوى خوش آویشن

2006-11-02T00:43:00.000+03:30

روى صندلى جلو نشسته است. احتمالا چهل سال بیش‌تر است که مادرش به دنیایش آورده. مقنعه سرش. کمى چاق. عضله‌هاى صورتش افتاده. لیوان یک بار مصرف دستش. توش پر از ذرت پخته. به قول این‌ها که مى‌فروشند ذرت مکزیکى. یک قاشقک توى دستش است اما نه مثل قاشق. ذرت را با قاشقک برنمى‌دارد در دهانش بگذارد. باش مثل بیل هل مى‌دهد توى دهنش. بوى کره و آویشن توى ماشین پیچیده است. من به قدرت بى‌مانند آدم فکر مى‌کنم. اگر آدم نبود، کى مى‌توانست کارى کند که بوى خوش آویشن این اندازه نفرت‌انگیز شود؟
حواسم جمع خودم مى‌شود. صورتم خیس اشک است. از خودم مى‌پرسم «چرا گریه نکنم؟ با این همه غم چرا گریه نکنم؟»
گریه مى‌کنم. نوک انگشت سبابه‌ام را مى‌برم زیر عینک و دور چشمم را پاک مى‌کنم. باز از خودم مى‌پرسم «چرا گریه کنم؟ با این همه غم چرا گریه کنم؟ گریه مگر سبکم مى‌کند؟»
گریه مى/نمى‌کنم. قاتل آن جلو نشسته و با بیلش بوى خوش آویشن را مى‌کشد.

فردیست

2006-11-02T00:39:00.000+03:30

الف که کنار خیابان ایستاده بود گفت: فردوست.
ب که پشت فرمان بود زد روى ترمزو با تعجب پرسید: کجا؟
الف با تردید گفت: چیز. فردید.
ب باز با تعجب پرسید: کجا؟
ج که کنار ب نشسته بود به ب گفت: منظورش فردیس اه.
بعد به الف گفت: نه آقا نمى‌خوره.
الف عصبانى به ج گفت: برو آقا خودت رو مسخره کن. اگه مى‌خواستم بگم فردیست که بلد بودم بگم.
حالا من که ج باشم مانده‌ام خفقان بگیرم و رد شویم، یا پیاده شوم و یک فصل تمیز بزنمش که دیگر از این مرباهاى گل نخورد.

باز هم فلیکر و حسادت و باقی داستان

2006-10-12T19:58:00.000+03:30

البته این من نیستم‌ها. لابد حواستان هست. من عکاس ام. این کسى دیگر است.

پنجاهى شدن

2006-10-10T20:11:00.000+03:30

ببین. من هم وقتى مثل تو پنجاه و چهارى بودم از این ایده‌ها نداشتم. حالا که پنجاهى شده‌ام ایده پیدا کرده‌ام. تو هم هر وقت پنجاهى شدى ایده‌هایى از این بهتر پیدا مى‌کنى. باور کن.

و اما فلیکر

2006-10-10T19:43:00.000+03:30

در راستاى این‌که ملت همه فلیکر دارند و علاوه بر آن عکس‌هاى خوب دارند و ما حسودیمان مى‌شود و البته که این حق ما است که دست کم حسودیمان بشود و بدبختانه هنوز احتمال به نقص فلیکر باز کردن براى خودمان را هم نداریم، از این مکان براى جبران این ضایعه استفاده نموده اولین عکسمان را این‌جا مى‌گذاریم. در ضمن انگشت‌هامان مادرزاد این شکلى است. لازم نیست برایمان در این مورد کامنت بگذارید.

تنها پنج دقیقه

2006-10-10T19:41:00.000+03:30

غروب‌خوابان و افطارخواران گرامى! تنها پنج دقیقه تا اذان مغرب فرصت باقى است.

در کلاس خبرنویسى خلاق

2006-10-10T08:46:00.000+03:30

- وى سپس هم‌چون‌این...

- گمون نکنم این کلیشه به درد بخوره.

- پس چى بنویسم؟

- بنویس وى سپس هم‌چین...

ماهیت و اطاله

2006-10-09T05:34:00.000+03:30

بچه‌ها! در درس ام‌روز با یک کلمه‌ى جدید آشنا مى‌شیم و اون کلمه ماهیت هستش. ماهیت به معناى ته کثافت و آخر لجن بودن کسى یا چیزى است. مثلا جمله‌هایى نظیر این رو شنیده‌اید که مى‌گیم «بعد از دو ماه که از زندگى مشترکمان مى‌گذشت با ماهیت این جوان چرب‌زبان آشنا شدم و فهمیدم در دام چه شیادى افتاده‌ام.» یا مثلا نظیر این جمله که «پس از افشاى ماهیت این گروه، سردم‌دارانش به خارج از کشور گریختند.»
حالا مثال‌هاى دیگرى هم هست که ذکرشون به قول معروف موجب اطاله‌ى کلام اه.

آزمون ورودى جامعة‌الاشباه

2006-10-06T05:03:00.000+03:30

1. فارج چیست؟
الف. نوعى وسیله‌ى بهداشت و تنظیم خانواده است.
ب. معرب فارگو است.
ج. از فامیل «فـَرَج‌اینا» است.
د. مخفف فاطمه رجبى است.

O
2. فارج به چه کار مى‌آید؟
الف. به کار بهداشت و تنظیم خانواده
ب. به کار فیلم نسبتا خفونى ساختن
ج. به کار فامیل
د. بهداشت دهان و دندان و ارتودنسى
O

3. فارج در کجا استفاده مى‌شود؟
الف. خانواده و اجتماع
ب. استودیو
ج. خونه‌ى «فرج‌اینا»
د. هر جا شما بفرمایین اون‌جا نه
O

4. فارج چه‌گونه تکثیر مى‌شود؟
الف. از راه کشت تخم فارج
ب. از راه قلمه زدن در بساط سى‌دى‌فروش‌هاى کنار خیابان
ج. از راه پى‌وند زدن در فاضل‌آب
د. از راه دهان

شاعر کودتاچى

2006-10-04T18:48:00.000+03:30

شاعر مى‌فرماید:
چند خوردى چرب و شیرین از طعام؟
یک شبى بیدار شو دولت بگیر
در معناى این بیت شاعر خود فرموده است «چه‌قد خونه‌ى آقام غذاى مـُفدَکى خوردى؟ اقـَلـَّکـَم یه شب پاشو برو کودتا کن که غذاها حروم نشده باشن خـُب.»

من خطا کردم. صادقانه عذر مى‌خواهم.

2006-10-04T12:08:00.000+03:30

*هم‌‌این دیگر. تمت.

واى اگر فکر کنى کسى شده‌اى

2006-10-04T00:41:00.000+03:30

*فکرش را نکن.

سرپا نشست

2006-09-30T05:41:00.000+03:30

- شغاله گرفت و بردش

سر پا نشست و خوردش

- مامانی! يعنی تو توهالت خوردش؟

گيرواگير

2006-09-30T05:24:00.000+03:30

حالا ديگر نمی‌شود با ظن قاطع گفت كه پاپ به مسلمان‌ها گير داده يا مانی به پاپ يا من به مانی يا انوشه انصاری به من. به هر حال اين هم آخرين مطلب وبلاگ مانی:

از وقتی که یوزف راتسینگر، پاپ بندیکت شانزدهم در دیدار از «بایر» با سخنرانی خود در دانشگاه رگنزبورگ اعتراضات شدیدی را برانگیخته است، واتیکان در رفعورجوع ماجرا کوشش میکند.
پاپ از بابت «واکنش نسبت به پاراگرافهایی از سخنرانی من» اظهار تأسف کرده است، اما نه از بابت خود این پاراگرافها. سپس واتیکان به سفرای خود در کشورهای اسلامی توصیه کرد که محتوای سخنان او را "روشن" کنند. همینطور مطبوعات، بهویژه مطبوعات آلمانی تلاش کردند علت جنجال پیشآمده را سؤتفاهم معرفی کنند.

Made

2006-09-30T05:20:00.000+03:30

.Made in foreign. be joon e khodam

آزمون ارشد

2006-09-30T05:15:00.000+03:30

سوال آزمون ارشد زبان‌شناسی: نخستين بار واژه‌ی "عينهول" در چه قرنی به كار رفته و اين كاربرد را با توجه به محورهای دوگانه‌ی ياكوبسن-صفوی در چه سبكی دسته‌بندی می‌كنيد؟

حالا كه آقا پاپ

2006-09-27T20:21:00.000+03:30

حالا كه آقا پاپ شلوغش كرده يك نگاه هم به اين‌جا بيندازيد. نظر يك اكتيويست اسرائيلی هم در اين مورد خواندنی است:

این سخنان را میتوان روی پسزمینه جنگ صلیبی جدید جرج بوش و بنیادگرایان مسیحی هوادارش دید، یا روی پسزمینه شعار «فاشیسم اسلامی» یا «جنگ همهجاگیر علیه ترور» در زمانی که تروریسم مترادف اسلام گشته است. به این وسیله تلاش رزیلانه هواداران دیگر جرج بوش جهت تسلط به نفت و دیگر منابع جهان موجه میگردد. این اولینباردرتاریخ نیست که لباس مذهب به منافع اقتصادی پوشانیده میشود. اولینباری نیست که غارت به خود شکل جنگ صلیبی میگیرد.
سخنرانی پاپ متناسب با این تلاشها است. و چه کسی میتواند نتایج رنجبار آن را پیشگویی کند؟

شانس سعدی

2006-09-25T13:01:00.000+03:30

گاهی آدم هم‌اين‌طور الكی شانس می‌آورد. يك حرف بديهی می‌زند اما همه فكر می‌كنند دارد حكمت می‌فرمايد. مثلا هم‌اين سعدی را در نظر بگيريد.
بديهی است كه آدم‌های ابله مغزشان درست كار نمی‌كند و حافظه و هوش درستی ندارند. حالا فكر كن از يك آدم ابله چيزی بپرسی. چه می‌شود؟
بديهی است كه آدم ابله اغلب جوابی به ذهنش نمی‌رسد و چيزی ندارد كه بگويد. اين يعنی چی؟ يعنی ساكت می‌ماند يا به قول سعدی خاموش می‌ماند. واقعا اين كه «جواب ابلهان خاموشی است» از بديهی‌ترين حرف‌هايی است كه می‌شود گفت. حالا چرا سعدی را اين قدر بابت اين جمله‌ی بديهی تحويل می‌گيرند؟ خدا عالم است.

ناظم كيه عامه جون؟

2006-09-24T10:18:00.000+03:30

تو را دوست دارم؛ چون آب و الك

هويجوری

الكی.

تكمله: عامه جون ناظم كی اه ديگه؟ من از تو هم جلو زدم.

مغازه‌ی كفش پارس اصفهان و بدخوانی وبلاگ

2006-09-22T17:05:00.000+03:30

حتما همه‌ی شما داستان كسی را كه در اصفهان مغازه‌ای باز كرد و روی تابلويش نوشت «كفش پارس» شنيده‌ايد. مرد بی‌چاره ورشكست شد، چون مردم اشتباها تابلوی مغازه را اين طور می‌خواندند «كـَفـِش پارَس».
حالا حكايت ما است. در اين‌جا منظور از «كفش» بر خلاف آن‌چه گروهی تصور كرده‌اند كفش (shoe) نيست بل‌كه هم‌آن كفـَش (its froth) است كه برای خنده‌دار شدن مطلب آن را كفـَش (its floor) وانمود كرده‌ايم.

بنا بر اين، لطفا اين واژه را بی‌دليل به آن مغازه‌ی ورشكسته مربوط نكنيد. با تشكر از همگی دوستان گرامی.

كف صابون

2006-09-22T11:59:00.000+03:30

من آخر نفهميدم كف صابون به چی می‌گويند. چون وقتی سر و تهش كنيم، هم‌آن كه تا آن لحظه كفش بوده حالا می‌شود سقفش و برعكس سقفش می‌شود كفش.

اين حضرت آقا خره انگار كه از ما بهتره

2006-09-17T23:42:00.000+03:30

آن خر حكيم، آن كه هرگز نگفت چرا همه جفت اند و ما تك ايم، آن اهل زلزال و معرفت و حال، آن كه هم‌آن‌قدر اهل جن‌بازی بود كه اهل بازسازی، آن گيردهنده‌ی برق‌گيرنده، آن تنابنده، آن راننده‌ی ماشين بی‌دنده، چون به دنيا آمد خبری نبود و كس قدرش ندانست كه چون ديگر خلايق بود، هر چند تهنيت و تعزيز را لايق بود.
چون چند سالی برفت، حكم يافت تا حكمت بپراكند و لگد و شن دانه‌بندی شده‌ی فونداسيون. حكم را به گوشه‌اش هم نگرفت و هم‌اين‌جوری رفت دنبال هر كار كه خواست. از فرشته‌ی موكل بايد پرسيدن كه چه مايه سرگردانی كشيد تا بالاخره فهميد او تنها سه كار دوست دارد، حكمت پراكندن و لگد پراكندن و شن دانه‌بندی‌شده‌ی فونداسيون پراكندن.
گفته‌اند از سر حكمت گير نمی‌دهد مگر سالی يك‌بار و آن يك بار صاف می‌كند و زيرسازی می‌كند و آسفالت می‌كند و بعد می‌گويد «بيا بابا وردار ببر اين دهنت رو.»
بيت:
گويند جناب خر بلند است، لعنت به كسی كه منكر است او
منكر نبود به جز خری خر، الحق از الاغ خرتر است او

گويند عزرائيل گفته هزار يازده سپتامبر در يك روز برگزار كنم و جان خر نستانم كه وقت ستاندن جانش چون‌آن بپيچاندم كه هزار سال گره‌ها و چاك‌راه‌ها و بی‌چاك‌اتوبان‌هايم باز نگردد. و العهدة علی الراوی.
موشك جواب موشك و تذكره جواب تذكره. باشد كه خر حكيم نازنين حال كند.

حتا آدم‌ها هم

2006-09-17T10:13:00.000+03:30

می‌خواهم بگويم به گمان من حتا آدم‌ها هم گاهی دم‌پايی پايشان می‌كنند. به هر حال اين واقعيتی است كه بايد پذيرفت.

عبارت اند از

2006-09-16T21:35:00.000+03:30

...جرائم وی عبارت اند از اقدام به راه‌خندان و عكاسی، ايجاد محافظت برای ره‌گذران و بيش از پنج مورد سبقت مسلحانه. در ميان اسناد هم‌راه نام‌برده چندين عدد قبض جريمه مربوط به سرقت غيرمجاز كشف شد كه پرداخت نشده بود...

شيلدادخواست

2006-09-14T14:23:00.000+03:30

ارتباط: اتهام نامشروع.

هاليرياوود تقديم می‌كند

2006-09-14T14:20:00.000+03:30

حاجاقانی دپ.

خريد

2006-09-14T00:45:00.000+03:30

ليست خريد:
1. يادم باشد. سيب بخرم.
2. باشد. سيب بخرم.
3. سيب بخرم.
4. سيب
5. چه قدر سيب؟

6. اسكاچ يادت نرود.

موبايل و كشمش

2006-09-06T13:10:00.000+03:30

«بابا اين مرتيكه گوز رو از قابلمه تشخيص نمی‌ده، اون‌وخ هی كيشميش می‌ريزه رو اعصاب ما.»

از فرمايش مسافر صندلی عقب تاكسی به شريك تجاريش، با واسطه‌ی موبايل.

اگر قابل تقديم باشد تقديمش می‌كنم به نكته‌سنجی كه زير نام قصه‌های عامه‌پسند سنگر گرفته و رو نهان كرده است.

مطلب جنجالی يوستين گردر

2006-08-14T23:33:00.000+03:30

يوستين گـُردِر نويسنده‌ی نروژی، كه لابد «دنيای سوفيـ»ـش را ديده‌ايد يا خوانده‌ايد (من البته زندگی كوتاه است و درون يك آينه را بس‌يار دوست دارم كه اين‌قدر هم مشهور نيستند) چند روز پيش در روزنامه‌ای نروژی مطلبی نوشت كه سر و صدای زيادی به پا كرد. مطلبی شديدا مخالف با اسرائيل و از جنسی جز آن‌چه در فضای اين‌روزهای اروپا می‌بينيم.
اين متن نروژی نوشته‌ی او است و اين ترجمه‌ی انگليسيش. من سعی كرده‌ام متن انگليسی را به فارسی برگردانم. در اين كار چندآن توانا نيستم و ممكن است خطا كرده باشم. اگر خطا ديديد حتما لطف كنيد و بگوييد.
گفتن ندارد كه ترجمه كردن متنی معنايش تاييد نيست. من جاهايی با او موافق ام و جاهايی نه. يكی دو جا اگر متن را با مسامحه‌ی بس‌يار نخوانيد، احساس می‌كنيد توهين‌آميز است. بعضی جاها می‌بينيد كه مثل بس‌ياری از ما، درست فرق فلسطين و لبنان را متوجه نيست و با هم قاطيشان می‌كند. تفكيك واضحی ميان صيونيسم (كه ايدئولوژی‌ای است) و يهوديت (كه دينی است) نمی‌بيند يا نشان نمی‌دهد و امثال اين‌ها.
بنا ندارم چيزی در نقد يا تاييد او بگويم. فقط ديدم متن مهمی است تلاش كردم فارسيش كنم كه راحت‌تر بشود خواندش.

لابد اين هم گفتن ندارد كه اگر كسی از متن خوشش آمد درستش اين است كه به مطلب لينك بدهد. كمی غير اخلاقی است اگر كل مطلب را بی لينك و با ذكر نام نويسنده و مترجم نقل كند و دزدی آشكار است اگر تمام متن را نقل كند و نگويد از كجا برداشته است.

□

امت برگزيده‌ی خدا
نوشته‌ی يوستين گـُردِر، آفتِنپُستِن 5/8/2006
[اين تلفظ‌ها درست اند؟ كسی نروژی بلد است؟]

اسرائيل اينك تاريخ است. بيش از اين دولت اسرائيل را به رسميت نمی‌شناسيم. راهی به گذشته نيست. دولت اسرائيل به رسميت جهان تجاوز كرده و تا اسلحه‌اش را زمين نگذارد به صلح نخواهد رسيد. يوستين گـُردِر می‌نويسد دولت اسرائيل در شكل فعليش تاريخ است.

بازگشتی نيست. وقت آموختن درسی تازه است: بيش از اين دولت اسرائيل را به رسميت نمی‌شناسيم. نمی‌توانستيم رژيم تفكيك نژادی آفريقای جنوبی را به رسميت بشناسيم، رژيم طالبان افغانی را هم به رسميت نشناختيم. هم‌چون‌اين بس‌ياری بودند كه عراق صدام حسين يا تسويه‌ی قومی صرب‌ها را به رسميت نشناختند. بايد به اين ايده عادت كنيم: دولت اسرائيل در شكل فعليش تاريخ است.
مفهوم امت برگزيده‌ی خدا را قبول نداريم. به بوالهوسی اين مردم می‌خنديم و بر بدكرداريشان می‌گرييم. مانند امت برگزيده‌ی خدا عمل كردن، نه فقط ابلهانه و متكبرانه است، بل‌كه جنايت عليه بشريت است. به‌ش می‌گوييم نژادپرستی.

حدود مدارا
شكيبايی ما حدودی دارد، و مدارای ما هم حدودی دارد. به وعده‌های الهی به عنوان توجيه اشغال و تفكيك نژادی معتقد نيستيم. قرون وسطی را پشت سر گذاشته‌ايم. مضطربانه به آن‌هايی كه هنوز معتقد اند خدای نبات و حيوان و كه‌كشان ملتی را به عنوان سوگلی خود برگزيده است و به آن ابله‌ها لوح‌های سنگی و بوته‌های سوزان و جواز كشتار داده است می‌خنديم.
به بچه‌كش‌ها می‌گوييم «بچه‌كش» [اشاره‌ای به اين فتوا كه كشتار كودكان و زنان قانا را شرعا مجاز می‌داند. دقت كنيد. مرجع اسرائيلی است.] و هرگز نمی‌پذيريم كه چون‌اين مردمی ماموريتی الاهی يا تاريخی دارند كه تعدی‌هاشان را توجيه می‌كند. فقط می‌گوييم: ننگ بر هر چه تفكيك نژادی، ننگ بر هر چه پاك‌سازی قومی و ننگ بر هر تروريستی كه غيرنظاميان را هدف می‌گيرد، خواه اسمش حماس باشد، خواه حزب‌الله، خواه دولت اسرائيل!

هنر بی‌مرامی جنگ
مسئوليت عميق اروپا در برابر يهوديان، برای آن آزار ننگين، برای كشتارها و برای هلوكاست را تصديق می‌كنيم و متوجه آن هستيم. تاريخی و اخلاقی، بايسته بود كه يهوديان خانه‌ی خود را بگيرند. هر چند دولت اسرائيل با هنر بی‌مرامی جنگش و با سلاح‌های نفرت‌انگيزش حقانيت خود را قتل‌عام كرد. قاعده‌مندانه قانون بين‌الملل، مجامع بين‌الملل، بی‌شمار مصوبه‌ی سازمان ملل را مسخره كرده است و نمی‌تواند حمايت بيش‌تر از چون‌اين چيزی را انتظار داشته باشد. زير پای رسميت جهان بمب تركانده است. اما نترسيد! زودا كه رنج پايان گيرد. دولت اسرائيل سووتوی [سووتو محله‌ای در ژوهانسبورگ پای‌تخت آفريقای جنوبی است كه اعتراضاتی كه از آن‌جا شروع شد، بالاخره تفكيك نژادی را برانداخت.] خود را ديده است.
اكنون بر سر آب‌بخشان ايم. بازگشتی نيست. دولت اسرائيل به رسميت جهان تجاوز كرده است و تا اسلحه‌اش را زمين نگذارد صلحی در كار نخواهد بود.

بی دفاع و بی پوست
شايد روح و كلمه، ديوارهای تفكيك نژادی اسرائيل را براندازند. دولت اسرائيل وجود ندارد. اكنون بی دفاع است، بی پوست است. جهان می‌تواند چون‌اين بر مردم غيرنظامی رحم كند؛ چه پيش‌بينی ما از احكام شامل مردم غيرنظامی نمی‌شود.
برای مردم اسرائيل خير می‌خواهيم، جز خير نمی‌خواهيم، اما حقمان محفوظ كه پرتقال‌های يافا را تا وقتی طعم نيرنگ و شرنگ می‌دهند نخوريم. می‌توان چند سالی بی خوردن انگورهای كبود تفكيك نژادی زندگی كرد.

مناسبت‌هاشان را جشن می‌گيرند
باور نمی‌كنيم اسرائيل هيچ بيش‌تر از آن كه بر چهل سال اقامت در صحرا در سه هزار سال پيش شيون كرده است برای چهل بچه‌ی كشته‌ی لبنانی اندوه‌گين می‌شود. يادمان هست كه بس‌ياری از اسرائيلی‌ها چون‌اين مناسبت‌هايی را جشن می‌گيرند، بر بلايای الاهی به‌سان تنبيهات مناسب مردم مصر هلهله می‌كنند. (در آن افسانه، خداوند، رب اسرائيل مثل يك ساديست سيری‌ناپذير به چشم می‌آيد.) از خودمان می‌پرسيم آيا اغلب اسرائيلی‌ها فكر می‌كنند زندگی يك اسرائيلی پربهاتر از زندگی چهل فلسطينی يا لبنانی است.
چون تصويرهايی از دختران كوچك اسرائيلی می‌بينيم كه تهنيت‌هايی كريه بر بمب‌هايی می‌نويسند كه بنا است بر سر مردم غيرنظامی لبنان و فلسطين بريزند. دختركان اسرائيلی وقتی با شادمانی بر مرگ و شكنجه‌ی آن سوی جبهه‌ها می‌خرامند، نازنين نی اند.

كيفر انتقام خونين
خطابه‌خوانی دولت اسرائيل را به رسميت نمی‌شناسيم. مارپيچ كيفر و انتقام خونين را كه با «چشمی برای چشمی و دندانی برای دندانی» می‌آيد به رسميت نمی‌شناسيم. اصل ده يا هزار چشم عرب برای چشمی اسرائيلی را به رسميت نمی‌شناسيم. تنبيه جمعی مردمی نزار را به‌سان سلاحی سياسی به رسميت نمی‌شناسيم. دو هزار سال از وقتی گذشته كه يك ربی يهودی از اصل باستانی «چشمی برای چشمی و دندانی برای دندانی» انتقاد كرد.
او گفت «با ديگران چون‌آن كن كه چشم داری با تو آن كنند.» دولتی را كه بر اصول ضدانسانی و بر نابودی ملتی عتيق و بر مذهبی جنگ‌جو بنيان نهاده شده به رسميت نمی‌شناسيم. يا چون‌آن‌كه آلبرت شوايتزر بيان كرد «انسان‌دوستی يعنی هرگز وجودی انسانی را به هيچ علتی قربانی چيزی نكنی.»

شفقت و عفو
سلطنت كهن داوود را به‌سان سرمشقی برای نقشه‌ی خاورميانه‌ی قرن بيست و يكم به رسميت نمی‌شناسيم. ربی يهودی دو هزار سال پيش مدعی شد سلطنت خدا بازسازی نظامی سلطنت داوود نيست؛ سلطنت خدا در ما و ميان ما است. سلطنت خدا شفقت و عفو است.
دو هزار سال از زمانی كه ربی يهودی گفتار كهنه‌ی جنگ را خلع سلاح و سراسر انسانی كرد گذشته است. درست در زمان او، نخستين تروريست‌های صيونيست فعال بودند.

اسرائيل گوش نمی‌دهد
ما دو هزارسال است برنامه‌ی انسان‌گروی را تلقين كرده‌ايم. اما اسرائيل گوش نمی‌دهد. آن كه به مرد كنار راه مانده‌ی طعمه‌ی دزدان شده كمك كرد فريسی نبود. يك سامری بود؛ ام‌روز می‌گوييم يك فلسطينی. اول انسان ايم، بعد مسيحی، مسلمان يا يهودی. يا چون‌آن‌كه ربی يهودی گفت «و اگر تنها هم‌كيشان خود را تهنيت بگويی، بيش از ديگران چه كرده‌ای؟» ربودن سربازان را نمی‌پذيريم، اما تبعيد تمامی يك ملت را و ربودن نمايندگان قانونا برگزيده‌ی پارلمان و وزيران دولت را هم نمی‌پذيريم.
دولت اسرائيل 1948 را به رسميت می‌شناسيم، اما 1967 را نه. با احترام و ملاحظه‌ی دولت اسرائيل از ديدگاه بين‌المللْ قانونی ِ 1948، اين دولت اسرائيل است كه از رسميت بازمانده است. اسرائيل بيش‌تر می‌خواهد. آب بيش‌تر و روستاهای بيش‌تر. برای اين كه اين را كه می‌خواهند به دست بياورند، به ياری خدا راه حلی نهايی برای مسئله‌ی فلسطينی‌ها هست. سياست‌مداران يقينا اسرائيلی گفته‌اند «فلسطينيان وطن‌های بس‌ياری دارند؛ ما فقط يكی.»

ايالات متحد يا جهان؟
يا چنان كه بهترين حامی دولت اسرائيل نوشته است «بچه‌ی كوچكی به اين توجه كرد كه "باشد كه خدا باز ايالات متحد را متبرك دارد." دخترك پيش مادرش رفت و پرسيد "چرا رئيس جمهور هميشه صحبتش را با خداوند آمريكا را متبرك دارد تمام می‌كند؟ چرا نمی‌گويد خدا جهان را متبرك دارد؟"»
شاعری نروژی هم بود كه اين شهيق كودكانه‌ی قلبش را چون‌اين رها كرد «ازچه انسانيت چون‌اين كـُنـْد پيش می‌رود؟» هم‌او بود كه چون‌آن زيبا از مردان و زنان يهود نوشت. اما مفهوم امت برگزيده‌ی خدا را نپذيرفت. او شخصا دوست داشت مسلمان بنامندش.

آرامش و محبت
اسرائيل را به رسميت نمی‌شناسيم. نه ام‌روز. نه از تاريخ اين نوشته، نه در ساعت غم و غضب. اگر تمام مردم اسرائيل می‌بايست دست به ترفندهای خود می‌زدند، و پاره‌هايی از جمعيت بايد از زمين‌های اشغاليشان به جلای وطنی دوباره بگريزند، آن‌گاه می‌گوييم ای بسا هم‌سايگانشان آرام بمانند و به ايشان محبت نمايند. اين گناهی جاودان است، بی شرايط مخفف، كه دست بر پناهندگان و مردم بی‌دولت بگشايی.
صلح و گذرگاهی آزاد برای تخليه. جمعيت غيرنظامی را دولت بيش از اين حفظ نمی‌كند. به فراريان تير نيندازيد! هدف نگيريدشان! آنان اكنون آسيب‌پذير اند، مانند حلزون‌هايی بی‌صدف. آسيب‌ذير مثل كاروان‌های كند فراريان فلسطينی و لبنانی؛ بی‌دفاع مثل زنان و كودكان و پيران قانا و غزه و صبرا و شتيلا. به فراريان اسرائيی پناه بدهيد. به آنان شير و عسل بدهيد!نگذاريد هيچ بچه‌ی اسرائيلی‌ای بهايش را با جانش بدهد. بس است بس‌ياری كودكان و غيرنظاميانی كه تا كنون كشته شده‌اند.

زودا که در این مکان مقدس

2006-08-14T15:40:00.000+03:30

زودا که این‌جا چیزی بنویسم که سرش دعوایی نو راه بیفتد. نه که دعوای آن بار چسبید. گفتم تکرارش کنیم.

البته غلط می‌کنم. شوخی بود این عرایض. هیچ نه توان دعوا دارم نه علاقه و حوصله. اما واقعا به زودی در این مکان چیز جنجالی‌ای خواهید دید. باور کنید.

چند حرف كوتاه

2006-08-11T16:33:00.000+03:30

1. عباس با من برادر است. برادری يعنی اين كه وقت انتقاد عيب را ببينی و بگويی اما نه اين طور كه چشمت را ببندی و دهانت را باز كنی. به قول معروف، گوشت هم را اگر خورديد، استخوان را دور نيندازيد. دو سه ساعتی تلفنی حرف زديم. اين را بعد از آن صحبت نوشته است. خواندنش خيلی چيزها را برای رفقای تازه به دوران رسيده‌مان كه داغ كرده‌اند آشكار می‌كند. گفتم كه. برادر ايم.

2. خيلی وقت‌ها كسی در اينترنت كاری را شروع می‌كند، گرم هم می‌رود، اما بعد يك‌باره ته می‌كشد. اما مانی‌ ب در چهارديواريش انگار از اين ماجرا مستثنا است. از اول ماجرای لبنان شروع كرده درباره‌ی اسرائيل نوشتن و ترجمه كردن. انتخاب‌هاش اغلب وب اند، كارش هم با كيفيت است. از دست ندهيد. + آخرينش هم‌اين جست‌وجوی وطن در ذهنيت يهودی.

3. ملای رومی هم گاهی خوب گفته:

يك پند ز من بشنو خواهی نشوی رسوا

من خمره افيونم زنهار سرم مگشا

آتش به من اندر زن آتش چه زند با من؟

كاندر فلك افكندم صد آتش و صد غوغا

گر چرخ همه سر شد ور خاك همه پا شد

نی سر بهلم آن را نی پا بهلم اين را

يا صافية الخمر في آنيةِ المولی

اَسكـِر نفراً لـُدّاً و السـُّكرُ بنا اولی

4. بله. خبر دارم. صحبت از كار مانی كردم و از اسرائيل و از يهودی‌ها. بايد منتظر فحش‌های متعددی باشم. گمان كنم خيالی نيست.

ما خفه می‌شویم. شما بتازید. دوران شما است.

2006-08-06T20:59:00.000+03:30

چه خوش بی مهربونی هر دو سر بی
که یک سر مهربونی دردسر بی
اگر مجنون دل شوریده‌ای داشت
دل لیلی از او شوریده‌تر بی
◄
این‌جا گاه برای یک کلمه نوشته محاکمه‌ام می‌کنند؛ بی‌رحمانه. هر کس، هم‌آن‌جا که نشسته است عین اعتدال و عدالت است و فاصله‌ی من با او عین انحراف. چه توان کرد؟ با دیگران نیز هم‌این‌طور اند. خودشان هم قربانی هم‌این حال و هوای دیگران اند. گاه سکوت می‌کنم. حالا دیگر برای سکوت هم محاکمه‌ام می‌کنند. حبذا.
◄
این روزها کسانی حس می‌کنند وظیفه‌شان است که خاک عالم را به توبره بکشند، چون دوست دورادور من احسان رضایی که سخت با او احساس برادری می‌کنم یادداشتی نوشته و در آن گفته از این که آدمی آدم دیگری را بکشد کیف نمی‌کند. گفته اسرائیلی‌ها هم آدم اند.
این که واقعا این همه احساس مسئولیت از کجا می‌آید که احسان را هدف بگیرند، در کیهان مطلب بنویسند و در نماز جمعه اطلاعیه پخش کنند، بحثی است که میانش نرفتن اولا است. بیش‌تر یادم می‌آید که زمانی نشریه‌ای چاپ می‌کردیم به نام مستند. صاحب امتیازش گمان کنم موسسه‌ی روایت فتح بود و ما در آن نشریه سعی می‌کردیم به لبنان و فلسطین و اسرائیل و ایالات متحده بپردازیم، مسلمانانه هم بپردازیم، اما خودمان را گیر کلیشه‌های تنگ‌چشمانه و سردستی و جعلی نکنیم. هم‌این بود که به عده‌ای سنگین می‌آمد. تا وقتی که یکی از رفقا مطلبی تحلیلی نوشت و در مطلبش نوشت «شارون، فاتح صبرا و شتیلا».
قصه واضح بود. این متلکی بود به شارون. صبرا و شتیلا فتحی نبود که فاتحی داشته باشد. دو اردوگاه پر از زن و کودک و پیران غیر مسلح را با سلاح و پشتیبانی نظامی قتل عام کردند. فاتح چنین نبردی بودن معادل پستی است نه چیز دیگر. اما دوستان که احساس وظیفه می‌کردند هم‌این طنز ملایم را بهانه کردند و تا کجاها رفتند که این‌ها دارند در مراکز حساس نشریات صیونیستی درمی‌آورند. درش را بستند. خلاص. سه چهار تا بهانه هم داشتند. یکی هم‌این فاتح صبرا و شتیلا بود. یکی زندگی‌نامه‌ی طیب حاج رضایی که تمامش بازنویسی اسناد ساواک بود که وزارت اطلاعات منتشر کرده و در دست‌رس همه هست و سومیش مطلبی درباره‌ی جشن‌واره‌ی کن و چهارمی هم دو مطلب درباره‌ی انتخابات آمریکا و کابینه‌ی جرج بوش.
بله. احساس وظیفه است دیگر.
◄
چند شب پیش صحبت‌های سید حسن نصرالله را از تلویزیون می‌شنیدم. چیزی گفت نزدیک به این مضمون که من اعتراف می‌کنم اسرائیل در این روزها دو پیروزی بزرگ به دست آورده است. یکی قانا و یکی بعلبک. هم‌آن لحظه به نظرم رسید این طنز را اگر من می‌نوشتم چوبی فراخور آستینم می‌یافتند و ترتیبم را می‌دادند. اما حالا سید حسن می‌گوید و ایراد ندارد.
در هم‌آن صحبت‌ها وقتی سید حسن از مذاکره و ترک مخاصمه حرف می‌زد به دوستم گفتم «این که تلویحا وجود اسرائیل را پذیرفته است.»
دوستم در جواب گفت «اشتباه می‌کنی. تلویحا نیست.»
حال روزنامه‌نگاری در تهران می‌تواند حرفی مثل حرف رهبر حزب‌الله لبنان بزند؟ هنوز هیچ روزنامه‌ای مجاز نیست در تیتر مطالبش بنویسد «اسرائیل».
◄
سیاست تلویزیون جمهوری اسلامی و فاکس‌نیوز مثلا درباره‌ی سید حسن نصرالله یکسان است. هر دوی این‌ها تعمد دارند از این آدم لب‌خند و شوخی و ملایمت پخش نکنند. تصویر غالبی که از این آدم نشان می‌دهند مشت گره کرده و فریاد است. در حالی که نصرالله اصلا آدم شوخی است. در صحبت‌هایش همیشه لب‌خند می‌زند. می‌خندد و چیزی می‌گوید که دیگران بخندند. اما این تصویر نصرالله غیر مجاز است. نصرالله باید خشن باشد. باید النصر بالرعب باشد. یادم هست پخش مستقیم مراسم معاوضه‌ی اسیران لبنان و اسرائیل را تلویزیون خودمان نشان می‌داد. کسی هم‌زمان صحبت‌های نصرالله را ترجمه می‌کرد. همه را ترجمه کرد تا رسید به آزادی نسیم نسر. نسیم نسر یک یهودی لبنانی است که اسرائیل زندانیش کرده و آزادش نمی‌کند. او را و سمیر قنطار و یک نفر دیگر را نگه داشتند تا با رون آراد معاوضه کنند.
سید حسن گفت نسیم نسر هم مثل من لبنانی است و نسر است (مثل من که نصر ام) و مثل من از حقوق یک شهروند لبنانی برخوردار است و باید بتواند آزاد در کشور خودش زندگی کند. این صحبت چند دقیقه طول کشید و در تمام این مدت مترجم محترم هیچ کلمه‌ای از حرف‌ سید حسن را ترجمه نکرد. بالاخره تشخیص ایشان این بود که او بی‌جا می‌کند خودش را با یک یهودی مقایسه می‌کند و آبروی اسلام و مسلمین را به خطر می‌اندازد.
این سید حسن نصرالله را تلویزیون ما و فاکس‌نیوز نمی‌پسندند. سید حسنی را می‌پسندند که مشت‌هاش گره کرده باشد، صدایش خشن و گرفته و در حال فریاد زدن.
◄
من رفاقتی با سید مرتضی آوینی نداشتم. هرگز ندیدمش. تنها یک بار با هم حرف زدیم. تلفنی. و او ناراحت و عصبانی شد. بی این که خداحافظی کند گوشی تلفن را گذاشت. این حکایت را همیشه برای کسانی تعریف می‌کنم که می‌خواهند من را از جنس او ببینند. من ممکن است از جنس او باشم یا نباشم اما یقینا اجازه نمی‌دهم از من امام‌زاده‌ی محترم و ناتوانی بسازند که هر چه خودشان دوست دارند از زبانم بشنوند. مطرود بودن برایم هزار بار بهتر از چون‌این وضعی است. مرتضی هم مطرود بود. مگر مقاله‌های کیهان و جمهوری را نخوانده‌اید که ازش خواسته بودند از خدا بترسد و به دامان اسلام برگردد؟
◄
چرا آن‌ها که سید حسن را اخمو و عصبی و پرخاش‌جو می‌خواهند، از مرتضی آوینی تنها نوشته‌هاش را می‌شناسند و از نوشته‌هاش «حلزون‌های خانه به دوش» را دوست دارند؟ چرا می‌روند مقاله‌هایی را از مجله‌های قدیمی پیدا می‌کنند که خودش بارها گفته بوده دیگر قبولشان ندارد و ازش کتاب حکومت فرزانگان را چاپ می‌کنند؟ چرا از «هیچکاک همیشه استاد» آوینی خوششان نمی‌آید؟ چرا از دیدن عکس بی‌ریشش دلشان ریش می‌شود و از دیدن عکس بدن تکه‌پاره‌اش در فکه کیف می‌کنند؟ مگر نمی‌دانند که خانواده‌ی او بارها اعلام کرده‌اند که دوست ندارند و راضی نیستند این عکس‌ها را کسی ببیند یا منتشر کند؟ چرا مرتضی را که هرگز سیاسی‌کاری را ندانست و نفهمید و نخواست و تجربه نکرد به ادنا وجهش سیاسی می‌خواهند؟
◄
نصرالله نه در زبان که در عمل نزدیک‌ترین کس به امام موسی صدر است. آن‌ها که امام موسی را دیپلماتیک می‌بینند یادشان رفته و دوست ندارند یادشان بیاید که اولین حرکت مقاومت مسلحانه را او در لبنان پایه‌گذاری کرد و نامش را امل گذاشت. آن‌ها که امام موسی را از نصرالله جدا می‌بینند ندیده‌اند که وقتی نصرالله از او صحبت می‌کند چه حالی می‌شود. آن‌ها که حزب‌الله را از امام موسی جدا می‌بینند یادشان رفته که سید عباس موسوی در معهد الدراسات پیش امام موسی درس خواند و بعد هم در عراق شاگرد محمد باقر صدر (پسرعموی امام موسی) بود.
◄
از من روحیه‌ی معنوی و حماسی می‌طلبند. رجزی که خون دادنی پشتش نباشد لایق شیشکی است. مرتضی رجزش را خواند و خونش را هم داد. حضراتی که از پژو 206 شان و زانتیاشان و ماکسیماشان و سمندشان پیاده می‌شوند و می‌روند تظاهرات ضدصهیونیستی چه نسبتی با او دارند؟
خانم‌های جوانی که سر و صورتشان را در قتل گرمای مرداد تهران با چفیه می‌بندند و نیم‌ساعت یک‌بار چفیه‌هاشان را باز می‌کنند تا کرم ضدآفتابشان را تجدید کنند چه نسبتی با مقاومت لبنان دارند؟ یقینا من اهل این کارها نیستم. شرمنده.
◄
این روزها می‌بینم که کسانی که با من دوست اند، و درد دین و داغ لبنان دارند، و شرکتشان هم می فرستدشان ماموریت فلان ‌و بهمان، در وبلاگشان شکایت می‌کنند که حیف که تهران نیستند که بروند جلوی سفارت تظاهرات. گمان کنم سوار آن ماشین‌ها شدن دردشان می‌آورد. در آن شرکت‌ها کار کردن دردشان می‌آورد. البته اهل حرام نیستند. این را یقین دارم. اما آخر قرارشان با خودشان بیش‌تر از نان و ماست زندگی دانش‌جویی و علی‌وار زیستن نبود. حالا می‌بینند آن‌جاها را کم گذاشته‌اند. دردشان می‌آید. فریادشان را بر سر انگلیس بلندتر می‌کشند که این‌ها را هم جبران کنند.
چند سال پیش روی دیواری دیدم نوشته بود «مرگ بر آمریکا و نفس اماره». با خودم گفتم رحمت به تو که دست کم نگفتی حالا که زورم به نفس اماره نمی‌رسد پس بلندتر بگویم مرگ بر آمریکا.
◄
این رادیکالیسم همه جا هست. مگر آن‌ها که طرف‌دار اسرائیل اند و نمی‌دانند واحد پول اسرائیل چیست و نخست‌وزیرش کیست و در انتخاباتش چه گذشته است، در هم‌این احوال نیستند؟ مگر آن دوستانی که اکبر محمدی را نمی‌شناختند و الان مرثیه‌خوانش شده‌اند جز این اند؟ آقا موضع رادیکال پرستیژ می‌آورد، این را قبول کنید. آقا موضع رادیکال طرف‌دار آدم را زیاد می‌کند. آقا موضع رادیکال خیلی به طرز خوش‌آیندی رادیکال است.
طفلک مرتضی اگر می‌دانست فردا روزی خواهد رسید که صدایش به جایی نمی‌رسد و کسانی پیدا می‌شوند که عکس او را همه‌جای اتاقشان می‌چسبانند و هر حرکت و فکر عاقلانه‌ای را با برچسب «عقل معاش‌اندیش» به گند می‌کشند، قلمش را می‌شکست و نمی‌نوشت. گمان کرده‌اند آوینی لات عربده‌کش خیابان بود. گمان کرده‌اند آوینی سوار موتور می‌شده و چماق دور سرش می‌گردانده. گمان کرده‌اند آوینی سنگ به شیشه‌ی سفارت‌ها می‌زده.
خیر. بروید هم‌آن سوره را ببینید. در سال شصت و نه و هفتاد با کی مصاحبه می‌کرد؟ با کی میزگرد می‌گذاشت؟ شما الان حاضر اید با مسعود بهنود میزگرد بگذارید درباره‌ی ماه‌واره؟ حاضر اید بنویسید کسانی که رفته‌اند به خانه‌ی فلان هنرمند ریخته‌اند و دائرة‌المعارفش را به اسم صور قبیحه پاره کرده‌اند آدم‌های پرت و نادانی اند؟ حاضر اید بنویسید هر کس چیز خلافی نوشت ما درستش را می‌نویسیم و بی‌خود کردید در فلان نشریه را بستید چون فلان مطلب را چاپ کرده بود؟
بروید رفقا. من نسبتی با آوینی ندارم. نانی هم از قبل نسبت نداشته‌ام نمی‌خورم. اما شما هم لطفا او را به خودتان نبندید. حیف است. بگذارید در این دنیای تنگ و کثیف و تاریک جای پاکیزه‌ای هم بماند. شاید فردا هم‌این خود شما نیاز داشتید در سایه‌ای پاکیزه یک دم بیارمید.
◄
یک نفر هست که در بچگیش در قم زندگی می‌کرده. صبح به صبح با کتک بلندش می‌کرده‌اند که نماز صبح بخواند. در هم‌آن کودکی مجبورش می‌کرده‌اند حدیث‌های طولانی حفظ کند، رساله‌ی عملیه حفظ کند، و هزار کار دیگر که نه لازم است و نه مفید و برایش جز عقده به ارمغان نیاورده.
بعد هم یکی از هم‌این نزدیکان و معلمان، لطف کرده و پیش‌رس‌ترین و دردآورترین تجربه‌ی جنسی ممکن برای یک پسربچه را برایش پیش آورده است. الان او از مذهب و از دین و اسلام و قرآن بی‌زار است. از هر چه درش صحبتی از این‌ها باشد بی‌زار است. پای هر مطلب من – بی این که اصلا من را درست بشناسد و بداند کی هستم – از سر عقده‌های فروکوفته‌اش صدها کلمه فحش می‌نویسد. دوست دارید یکیش را برایتان بفرستم تا ببینید و بهرا ببرید؟ توقع دارید بگویم او در فرهنگ مترقی شیعه بزرگ شده است؟ توقع دارید چیزی جز «محیط متعصب خرافاتی اسما شیعی» برای توصیف روزگار و زندگی این آدم به کار ببرم؟
شرمنده. شیعه‌ی دوست‌داشتنی برای من علامه طباطبایی است نه حضراتی که از یک انسان چون‌این هیولای بی‌چاره‌ای ساخته‌اند.
◄
بروید و بگذارید ما هم‌آن سکوتمان را کنیم. روزگار روزگار فریاد شما است. صدای خسته‌ی تار شکسته‌ی ما را به پشیزی هم نمی‌خرند. فرمان‌رواییتان را کنید، پایتان را هم هر جا می‌خواهید بگذارید. فقط حواستان باشد اگر پا روی خرخره‌ام باشد کمی خرخر می‌کنم. دست خودم نیست. ببخشایید.

منِ قلعه

2006-07-24T10:49:00.000+03:30

قلعه آن‌جا است
آن دوردست
كمی آن‌سوتر از خط افق
می‌بينی؟
من وقتی چشم‌هايم را می‌بندم
و دست پدرم را می‌گيرم
و عصای پدربزرگم را
قلعه در من متجلی می‌شود
قلعه‌بانان آن‌جا منتظر من اند
هنوز هستند
اين را از دود آتششان می‌دانم
كه افق را قيری كرده است
اگر از آن‌جا گذشتی
سوار بر اسب
به تاخت
هم‌آن وقت گذشتنت
فرياد بزن
هـِی‌هـِی‌ هـِهـِی هـِی‌هـِی
آن‌ها خود می‌دانند چه كنند
سنگ‌های قلعه بوی خون می‌دهند
خونی كه در رگ‌های من است
بوی خون و باروت
بوی زندگی
دشت‌های كنار قلعه
بوی آفتاب می‌دهند
بوی آفتاب و گوسفند و گندم
بوی چاقی
بوی دل‌مردگی
من از دشت‌ها تا قلعه را خواهم دويد
با اسب
پا به پای اسب
مثل اسب
با گلوله
پا به پايش
مثل گلوله
آن روز بوی زندگی خواهم گرفت
به تمام جلالتم سوگند

گيمپل ابله

2006-07-21T03:23:00.000+03:30

ايزاك باشويس سينگر نويسنده‌ای يهودی است. فرهنگ يهودی در داستان‌هاش موج می‌زند. داستانی دارد با نام گيمپل ابله. من اين داستان را بس‌يار دوست دارم. به خواندنش می‌ارزد. مژده دقيقی هم به فارسی برش گردانده است.

گيمپل ابله است، همه سرش كلاه می‌گذارند، اما در بلاهتش به نوعی رستگاری می‌رسد كه همه ازش محروم اند. آدم ياد اين می‌افتد كه «اكثر اهل الجنة بله». از گيمپل ابله‌تر هم در جهان هست؟

كسانی هم هستند كه اهل بلاهت و رستگاری نيستند. يكيش هم‌اين آدم علافی كه بيش از يك سال است روزی يك ورق فحش و تهديد برای من می‌نويسد. عزيز جان. من مدت‌ها است ديگر نوشته‌هات را نمی‌خوانم. طولشان را نگاه می‌كنم و رد می‌شوم. خودت را زحمت نينداز. من مدت‌ها كوشيدم با مدارا كمكت كنم حالت بهتر شود. نشد. حالت خيلی بد است. وقت گرفتم، يك مقدار از نوشته‌هات را نشان يك روان‌كاو دادم. او هم گفت نمی‌شود نديده و نشناخته كاری برايت كرد. به آن آدم نزديكت - هم‌آن كه با هم از يك كامپيوتر و يك اشتراك اينترنت استفاده می‌كنيد، هم‌آن كه آی‌پيتان يكی است، هم‌آن آقای ب.ع، كه نمی‌دانم دوستت است يا هم‌خانه‌ات يا هم‌كالبدت - نامه نوشتم كه به دادت برسد. ننه من غريبم درآورد و گفت اين‌ها تهمت است و من قصد دارم شناساييش كنم و از اين مزخرفات.

كله‌ی همه‌تان هم كه پر از تئوری توطئه است. فكر می‌كنيد من به اندازه‌ی شين‌بت آدم دارم و به اندازه‌ی دليله مكر و به اندازه‌ی شمشون اعتقاد و انگيزه تا چوب لای چرخ شماها بگذارم. برادر من؛ در كانادا نشسته‌ای اينترنت به آن خوبی هم دم دستت. مجبور نيستی مثل من با دايال‌آپی كه دقيقه‌ای دو بار قطع می‌شود كانكت شوی. ديگر چرا با من اعصاب خودت را فرسوده می‌كنی؟ برو عالم مجاز را بگرد و خوش باش.

اصلا فرض كن هم‌آن‌ها كه آرزو می‌كنی اتفاق افتاد. فرض كن من و اعضای خانواده‌ام را سپردند دست تو و تو با هم‌آن تفاصيلی كه دوست داری و هی می‌نويسی شكنجه‌مان كردی، تمام چاه توالت را در جزء جزء تن‌هامان جاری كردی، هر تصوری كه از هر نوع قدرت‌نمايی با رابطه‌ی جنسی داری هم درست عين هم‌آن‌ها كه می‌نويسی محقق شد. بعدش راحت می‌شوی؟ نمی‌شوی عزيز من.

هی وانمود می‌كنی يهودی هستی. نيستی جان من. تو قدر يك اپسيلون از يهودی‌ها و دين و تاريخشان و احوالشان خبر نداری. تو را توی يك محيط متعصب خرافاتی اسما شيعی پرورده‌اند. اين از روز هم روشن‌تر است. اتفاق‌هايی هم كه برايت افتاده است متاسفانه معلوم است. من البته متاسف ام. اما كاری برايت نمی‌توانم كنم جز اين كه اين چند كلمه را برايت بنويسم.

رفيق. روزگار بدی است. هيچ كس به داد آدم نمی‌رسد. حتا هم‌خانه‌ی آدم. تو بيش از قتل و شكنجه‌ی من و نزديكانم به يك مشاور، يك روان‌كاو نياز داری. برو خودت را به‌ش برسان. به فكر خودت باش. به فكر سلامت از دست رفته‌ات باش. تو لياقت سالم زندگی كردن را داری. خودت را هم با من خسته نكن. من از اين به بعد حتا هم‌آن يك نگاه را هم به فحش‌نوشته‌هات نخواهم كرد. چون می‌دانم نگاه كردن و خواندنم كمكی به بهبود حال تو نمی‌كند.

چشم خونين آهو

2006-07-19T23:57:00.000+03:30

پ ن: حتما حتما نظرها را بخوانيد. احتمال اين كه من در مورد شبعا خطا كرده باشم كم نيست. هر كس هم می‌داند زرعيت در خاك اسرائيل است يا در مناطق اشغالی لطفا خبر بدهد.

حسين پيغام داده است كه نگران نباش. علی و آرزو خوب اند. صدری هم لابد خوب است. خانواده‌اش هم. محمدجواد نازنين به ايران برگشته و فردا در تهران است. حسين تلفنی با علی حرف زده بود. هم‌آن‌وقت كه حرف می‌زده‌اند صدای بم‌باران می‌آمده است.
توضيحش كمی سخت است. زير بم‌باران يك‌باره ترس آدم می‌ريزد. كمی سبك می‌شود و هيچ باكش نيست. علی گفته بود بچه‌ی برادرش در هم‌اين روزها به دنيا آمده است. در هم‌اين وضع.
حسين پرسيده بود كجاها را زده‌اند؟ علی اسم برده بود. اگر نخواهم ليستش را تكرار كنم بايد بگويم همه جا. حتا دهی به كوچكی جمعيتی چهل و پنج نفره. حتا شرقيث را هم زده‌اند. شرقيث كه اصلا كسی درش نبود را هم زده‌اند. تمام راه‌ها را زده‌اند. از هيچ جا به هيچ جا نمی‌شود رفت. هر ماشينی در جاده حركت كند می‌زنند.
با چی می‌زنند؟ سلاح‌های ممنوع. يادم است جای ميخ‌های سلاح ميخ‌پرت‌كنشان را در بتون ديده بودم. ميخ‌هايی كه بيش از ده سانت در عمق بتون مسلح فرو رفته بودند. با اين اسلحه آدم می‌زدند. حالا به سلاح‌های شيميايی و ميكروبی رو آورده‌اند. واقعا چه ذهنيتی به آدم‌ها ايده‌ی ساخت اين سلاح‌ها را می‌دهد؟
اوضاع مردم لبنان چه طور است؟ راستش اسرائيل ناشیانه بازی كرد. صحبت‌های سعد حريری را شنيديد؟ يا مثلا مصاحبه‌ی فواد سنيوره را خوانديد؟ همه‌ی لبنان، حتا اين هم‌پيمانان خانم رايس پشت حزب‌الله ايستاده‌اند. لبنانی كه داشت وحدت مليش را از دست می‌داد و سمت جنگ داخلی می‌رفت، دوباره يك‌پارچه شده است. نه زير پرچم راه جديد و راه آينده و دوستی با آمريكا و دوستی با فرانسه، كه زير پرچم حزب‌الله. اين واقعيتی است كه گمان نكنم هيچ كس بيش از دولت‌مردان اسرائيل در پديد آوردنش نقش داشته است و گمان نكنم هيچ كس ديرتر از هم‌اين‌ها بفهمدش. فعلا لبنان سر تسليم شدن ندارد.
يادم آمد كه روزی در دهی در جنوب لبنان، ناشناس، در خانه‌ای را زديم. در را باز كردند و بفرما گفتند و رفتيم تو. كشاورز بودند و مشغول كار توتون. كار سختی بود كه همه حتا دختربچه‌ی چهار ساله مشغولش بودند. پدر خانواده پيرمردی بود. ازش پرسيدم «زندگی سخت است؟»
گفت «نه. كار می‌كنيم. خوب است.»
پرسيدم «پيش‌تر، زمان ارباب و رعيتی، سخت بود؟»
گفت «نه. سهم ارباب را می‌داديم و كار و زندگی می‌كرديم. خوب بود.»
از صبوريش به ستوه آمدم. پرسيدم «روز سخت در زندگيت ديده‌ای اصلا؟»
گفت «وقتی اسرائيل اين‌جا را گرفته بود، كمی سخت بود. اگر از خانه بيرون می‌رفتيم ممكن بود نگذارند به خانه برگرديم. اگر ديواری خراب می‌شد، نمی‌گذاشتند از نو بسازيمش. اگر كسی مريض می‌شد نمی‌گذاشتند به دكتر و بيمارستان برسانيمش. گاه زنی سر زا می‌مرد.» هم‌آن‌طور كه كارش را می‌كرد كمی سكوت كرد. باز سرش را تكان داد و باز گفت «كمی سخت بود.»
دولتيان اسرائيل اين روحيه را يادشان رفته بوده است انگار.
بر خلاف گفته‌های تحليل‌گر عزيزی كه از تهران و با چشم بسته وضع اسرائيل را برای بی‌بی‌سی تحليل می‌كند و نيازی نمی‌بيند به رسانه‌ای و منبعی و اطلاعی رجوع كند، مردم در اسرائيل چندان هم خوش‌خوشانشان نيست. جنگيدن در دو جبهه بی اين كه جنگ رسمی‌ای در كار باشد آسان نيست. خاصه كه بدانی با رنگ و لعاب ايدئولوژيك و مذهبی و با اغراض آشكارا گروهی دارند رنگت می‌كنند، شروول در وبلاگش «نفخه مينا» مطلبی نوشته كه تقريبا اسمش اين است «دروغ، دروغ و باز هم دروغ».
شروول مرد 39 ساله‌ای است كه با زن و دو فرزندش در اسرائيل زندگی می‌كند. شروع مطلبش اين است «وقتی توپ‌ها صحبت می‌كنند، گفتار می‌رود. انديشه به ورطه‌ی سكوت می‌افتد. اين اظهارات رسمی گوناگون را در رسانه‌ها بشنويد. نه انديشه كه حتا تمام عقل سليم نيز به ورطه‌ی سكوت می‌افتد. بگذاريد برخی «حقايقـ»ـی را كه به ما می‌گويند بسنجيم.»
متن بسيار زيبايی است كه شش جمله را كه رسانه‌های اسرائيلی بر آن‌ها تاكيد می‌كنند نقل كرده و گفته چرا فكر می‌كند اين جمله‌ها دروغ اند.
راستش ممكن است اين آدم‌ها در اسرائيل كم باشند. خيلی كم. اما ديدن اين‌ها يادم می‌آورد كه هر آدمی‌زاده‌ای بسی چيز مشترك با ديگر آدمی‌زادگان دارد. البته دست كم يك نفر ديگر هم هست كه از شروول چندآن دور نيست. ضماح كه از ايالات متحده وبلاگش را می‌نويسد و به شيوه‌ی خودش خيلی هم طرف‌دار اسرائيل است، اما به مطلب شروول لينك داده بود. پست آخر ضماح چند عكس است كه كنايه‌آميز اسمشان را كارت‌پستال گذاشته است. عكس‌های جالبی است؛ يكيش هم از تهران خودمان. ببينيد از آن طرف شيشه چه شكلی هستيم.
كامران هم از آن سوی ديوار برای خوانندگان وبلاگش نوحه‌ی شبات خوانده است. حرف‌هايش تقريبا فهميدنی اند. فقط چند نكته‌ی كوچك به حرف‌هايش اضافه كنم.
من هم لب هم‌آن مرزی كه كامران می‌گويد رفته‌ام. «هم» را با تسامح گفتم چون گمان نكنم كامران خودش مرز را از نزديك ديده باشد. نديدم سربازان طرفين با هم دوستانه فحش خواهر و مادر رد و بدل كنند. سرباز آن‌طرف مرز، وقتی سر و ضعم را ديد، راحت فهميد كه لبنانی نيستم. اطرافش را پاييد، با ترس، وقتی ديد هيچ كس از سمت خودش نمی‌بيندش، آرام دستش را بالا آورد و با لب‌خندی محو برای من تكان داد. هم‌آن‌جا كه آن ميخ‌ها در دل بتون فرو رفته بودند و هم‌آن‌جا كه مردم با سنگ عكس شارون را كه روی دروازه‌ای نمادين بود می‌زدند.
ديگر اين كه كامران وقتی می‌گويد «سربازان حزب‌الله تحت پوشش کاتیوشا از مرز گذشتند، چند سرباز اسرائیلی را کشتند و دو سرباز را ربودند» كمی دقت نمی‌كند.
گمان نكنم بتوان به آن‌ها كه برای حزب‌الله می‌جنگند گفت سرباز. سرباز كسی است كه كار نظامی سازمان‌يافته در خدمت ارتش يك كشور می‌كند. در غير اين صورت به كسی كه پول بگيرد و بجنگد می‌گويند مزدور و به كسی كه برای آرمانش بجنگد می‌گويند چريك يا رزمنده.
ديگر اين كه مرز كجا است؟ آن دو سرباز را در مزرعه‌های شبعا اسير كرده‌اند. مزرعه‌های شبعا نه تنها در اسرائيل مصوب سازمان ملل نيست، حتا در جايی هم نيست كه به آن اراضی اشغالی می‌گويند و قطع‌نامه‌های سازمان ملل می‌گويند اسرائيل بايد ازشان بيرون برود. اين نقشه را ببينيد. مزرعه‌های شبعا، در نقشه‌های سازمان ملل پاره‌ای 45 كيلومتر مربعی از بلندی‌های جولان است كه در سوريه واقع است و نزديك مرز فلسطين و لبنان و نزديك ده لبنانی شبعا است. سوريه می‌گويد اين مزارع لبنانی اند، اما به هر حال، لبنانی يا سوری، نه در مناطقی اند كه سازمان ملل اسرائيل ناميده است و نه حتا در فلسطين. سربازان اسرائيلی سال‌ها پيش از مرز رد شده‌اند، و چريك‌های حزب الله يا در شبعای لبنان آنان را اسير گرفته‌اند يا در شبعای سوريه.
و وقتی دو سرباز مسلح را كسی بگيرد و ببرد، معمولا نمی‌گويند «دزديد»، سرباز را به اسارت می‌برند.
از اين حرف‌ها بگذريم. وبلاگ لبنانی سراغ نداشتم كه برايتان لينكش را بگذارم. اين هم يك وبلاگ اسرائيلی ديگر كه معنای اسمش چيزی شبيه آفرينش دوباره‌ی جهان است. كولی اورشليم هم می‌گويد كدام جنگ؟ ما كه نشسته‌ايم و سالادمان را می‌خوريم.
اما اين طرف. در ايران خودمان. مريم مهتدی هر چند پدرش از لبنان خارج شده است، هنوز نگران جان برادرش است. برادرش ديپلمات است. شنيده‌ايد كه؟ هفت كانادايی و شش هندی بين كشته‌های لبنان اند. مريم نگران يك ايرانی است.

عمو عزت پا شو. تموم شد همه رفتن خونه

2006-07-03T22:40:00.000+03:30

راستش بنا نداشتم چيزی بنويسم. آن هم وقتی حتا وقت نمی‌كنم نامه‌های عزيزترين دوستانم را كه توی ميل‌باكسم دپو كرده‌ام جواب بدهم. اما چه می‌توان كرد؟ گاهی يك‌باره يك حس غريب ماورايی می‌آيد سراغت كه اسمش هم حس انگولك‌شدگی است و دلت می‌خواهد در جوابش تا می‌توانی انگولك كنی طرف يا طرف‌ها را.
اين روزها دلم می‌خواسته عر بزنم كه آخه آقای سيما، آقای ضرغام، عمو عزت، چرا وقتی از سر بی‌عرضگی ما در دادگاه‌های ايالات متحده گودرز را به شقايق وصله می‌كنند و غرامت حمله‌ی حماس را از آثار باستانی تخت‌جمشيد می‌گيرند، صدايت بريده است و در نمی‌آيد؟
چرا يك تكه فيلم را كه دو نفر را توی ساحل زده‌اند و جزغاله كرده‌اند، چهل‌هزار بار مهمان سفره‌های شام و ناهار مردم می‌كنی و هزار تا مهمان دعوت می‌كنی و چهار هزار تا گزارش ازش می‌سازی و پخش می‌كنی، اما غارت گنجينه‌های باستانی كشور را می‌كنی يك خبر دست سوم بی‌اهميت در يك يا دو بخش خبری؟
بعد ديدم اوه. قضيه به ساعت بيولوژيك مربوط است. عمو عزت خواب مانده و هنوز در حال و هوای انتخابات است و فكر می‌كند برنامه، زدن قاليباف است. و گر نه چه دليلی دارد در يك بخش خبری شبكه‌ی پنج سه خبر دروغ پياپی پخش كنند كه هدف هر سه‌تايش زدن قاليباف است؟ اوهووووووووووی عمو عزت. تمام شد. انتخابات گذشت. احمدی‌نژاد رای آورد همه رفتند سر زندگيشان. الان قضيه اين است كه دادگاه ايلينويز دارد گنجينه‌های تخت جمشيد را می‌دهد به آن‌ها كه از حماس زخم خورده‌اند و تلافيش را سر ما درمی‌آورند.
از اين بامزه‌تر تكذيب اين سه خبر بود. فردا شبش مجری محترم فرمودند دی‌شب ما سه خبر اشتباه پخش كرديم. اما البته به خودشان زحمت ندادند بگويند كدام سه خبر دی‌شب اشتباه بوده است. فقط با تمام صورت نازنين و محترمشان لب‌خند درمی‌كردند. به قول معروف «وايسادم كه وايسادم. به جهندم كه وايسادم.»
اصلا به شما چه مربوط كه خبر راست كدام است و خبر دروغ كدام؟ فعلا چيزی كه مهم است كمپين تبليغاتی عليه قاليباف است. اين‌جوری‌ها است.

شب چشمان آهو (6)

2006-06-14T00:18:00.000+03:30

در كشورهای عرب‌زبان (از جمله لبنان) دو زبان عربی رايج است. يكی عربی رسانه‌ها است كه بايد اسمش را بگذاريم عربی كلاسيك مدرن‌شده. يكی هم زبان رايج ميان مردم است؛ زبانی كه با آن راحت صحبت می‌كنند. عربی ام‌روز لبنان با عربی كلاسيك كه ما در مدرسه و دانش‌گاه می‌خوانيم تفاوت‌های زيادی دارد. اين تفاوت‌ها در عرصه‌های مختلفی است. مثلا در عرصه‌ی آواها، در لبنان كسی صدايی را كه ما به «ج» نسبت می‌دهيم نمی‌شناسد. به جايش صدايی در می‌آورند كه بس‌يار شبيه «ژ» فارسی است. طبيعی است كه اين اثر فرهنگ فرانسوی مسلط در دوران گذشته است. تصور كن «جميل جدّاً» را طوری تلفظ می‌كنند كه آوانگاريش می‌شود «žmīl žeddan» كه اگر بخواهيم با حروف خودمان بنويسيمش تقريبا می‌شود «ژْميل ژِدّاً».
«و» فارسی يا «v» انگليسی را كه اصلا ندارند و نمی‌شناسند. فقط «و» عربی يا هم‌آن «w» انگليسی را می‌شناسند. «ق» و «ء» و «ع» را هم مثل هم تلفظ می‌كنند؛ تقريبا شبيه «ء» در عربی كلاسيك. بنا بر اين، نام آن نوشيدنی تلخِ قهوه‌ای رنگ را «’ahwa» تلفظ می‌كنند نه «qahwa». باز با حروف خودمان اگر بنويسيمش، به قهوه تقريبا می‌گويند اَهوَه. فكر كن به آن پيام‌بر كه پدر يوسف بود چه می‌گويند؛ چيزی شبيه «ya’’ub» يا «يَـئـْئـُوب».
اصلا حوصله ندارند دو هم‌خوان (هم‌خوان‌ها هم‌آن‌ها اند كه به اشتباه به‌شان می‌گفتيم حروف بی‌صدا) را پشت سر هم تلفظ كنند. برای هم‌اين بين دو هم‌خوان خيلی راحت يك كسره‌ی كامل می‌گذارند. برای هم‌اين به «صدر» می‌گويند «şader»؛ يا به قول خودمان «صـَدِر». اگر بخواهند به پيش از چيزی (قبل) اشاره كنند نمی‌گويند «qabl»، بل‌كه می‌گويند «’abel» يا «اَبـِل». ميان چيزی (قلب) را هم نمی‌گويند «qalb»، بل‌كه می‌گويند «’aleb» يا «اَلِب».
«ـَيـْ» و «ـَوْ» را خيلی جاها «ī» و «ū» تلفظ می‌كنند. نقطه‌ی بالای «ثـ» را هم جدی نمی‌گيرند. عجيب نيست اگر «شـَيْث» را «šīt» تلفظ می‌كردند. اين تلفظ چون‌آن جدی بود كه در تابلوها نيز نام شهر «نبي شيث» را گاهی هم‌اين طور و گاهی «نبي شيت» می‌نوشتند.
در حيطه‌ی نحو اوضاع از اين هم بانمك‌تر است. يادتان هست اين معلم‌های عربی و استادهای متون چه پدری از ما در می‌آوردند كه فلان كلمه مفعول است يا فاعل يا نائب فاعل؛ يا مثلا معرب است يا مبنی؟ محلا مرفوع و محلا منصوب و اين‌ها را يادتان هست؟ نحو لبنانی از اين لحاظ خيلی خوب است و مطمئن ام اگر يك بار بچشيد مشتريش می‌شويد. در نحو لبنانی تقريبا آخر تمام واژه‌ها ساكن است. خلاص!
در صرف هم لبنانی‌ها احتمالا متاثر از دنيای مدرن به اين نتيجه رسيده‌اند كه دليلی ندارد بين زن و مرد فرق بگذارند (البته اين فعلا فقط در حيطه‌ی صَرف است) و با احترام هر دو نفر را هم جمعی می‌بينند. بنا بر اين، صرف چهارده صيغه نيز در لبنان به صرف شش صيغه تبديل شده است.
اين البته چيزی است كه لبنانی‌ها خودشان منكرش هستند. هم‌آن شب اين را به علی گفتم و گفت «نه. صرف چهارده صيغه است.» دو دقيقه نگذشت كه آرزو يك جمله با علی حرف زد. ازش پرسيدم اگر بنا بود اين جمله را با يك زن بگويد فرقی می‌كرد؟ كمی فكر كرد و گفت «انگار هم‌اين است كه تو می‌گويی. صرف شش صيغه شده است.»
حالا ديگر از زبان چه می‌ماند؟ واژگان. واژگان لبنانی هم چيزهايی دارد كه عربی كلاسيك ندارد. اين البته محدود به لبنان نيست. ام‌روزه تقريبا همه‌ی عرب‌زبان‌ها به جای «انظر» می‌گويند «شوف» و به جای «ماتقول» می‌گويند «شي‌تـْگول». به جای «ما فيه مشكل» می‌گويند «مْـشْ مشكل».
خلاصه كه عربی لبنانی از جهاتی شبيه فارسی و فرانسه است و با آن عربی اتوكشيده كه توی شبكه‌ی العالم و الجزيره و العربيه می‌بينيم خيلی فرق دارد.

شب چشمان آهو (5)

2006-06-13T23:27:00.000+03:30

از مهمان لبنانی بايد چه طور پذيرايی كرد؟ لبنانی؟ ايرانی؟ فرنگی؟ عربی؟ در ايران برای مهمان به تناسب گرما و سرمای هوا پيش از هر چيز چای يا شربت می‌آوريم. در لبنان آب می‌آورند. نفری يك ليوان آب. حالا بايد چه می‌كرديم؟
برای من واضح بود كه بايد برايشان آب ببريم. عادتشان اين است. با چيز ديگری راحت نيستند. برای مهربان هم‌سر نه. او هم گمان می‌كرد حالا شربت بياوريم كه بهتر است؛ هم رفع عطش است و هم آب خالی نيست. گذاشتيم مهمان‌ها بيايند. ازشان پرسيديم.
علی گفت شربت هم دوست دارد. حسين هم كه ايرانی بود و با شربت مشكلی نداشت. از آرزو هم پرسيد «مای او عصير؟» يعنی «آب يا شربت؟»
من تازه يادم افتاد كه شربت پختن در لبنان مثل ايران رسم نيست. شربت‌های ساده‌ای هست كه معمولا از بازار می‌خرند و اين همه هم جوراجور نيستند. يا كمی شيرين اند، رنگی اند و گاه بوی گلاب می‌دهند يا مثل سن‌ايچ اند. شربت ميوه‌ی كارخانه‌ای. برای هم‌اين، آرزو تصورش را هم نمی‌كرد كه «عصير» چيزی است كه مهربان هم‌سر برای پختنش ساعت‌ها وقت گذاشته است. عصير برايش چيزی بود در حد سن‌ايچ. به هر حال آرزو جواب داد «مای بارد.» يعنی آب سرد.
به گمانم اصلا سوال اشتباه بود. شربت كه جزو پذيرايی بود. در واقع سوال بايد اين می‌بود كه با آب شروع كنيم يا صاف برويم سراغ شربت.
مهربان هم‌سر پنج ليوان توی سينی چيده بود، گفتم ششمی را هم بگذار كه برای آرزو، هم آب ببريم، هم شربت. گفت ششمی شكسته است. يك ليوان از يك دست ديگر برداشتيم. برای حسين و علی سينی را نگه داشتم و يكی يك ليوان شربت برداشتند. به آرزو كه رسيدم، گفتم «مای بارد» و با چشمم ليوان آب را نشان دادم كه با همه فرق داشت. برداشت و تشكر كرد. ادامه دادم «و عصير». با تعجب نگاهم كرد. بعد ديد انگار شربت شتری است كه در خانه‌ی همه می‌خوابد. اين را هم برداشت و تشكر كرد.
ماجرا البته باز ادامه داشت. شام چه بايد خورد؟ روی ميز بايد خورد يا دور سفره روی زمين؟ با كارد و چنگال يا با قاشق و چنگال؟ هندوانه را بايد مثل آن‌ها بريد يا مثل خودمان؟
به هر حال هر كس در خانه‌ی خودش و با آداب خودش خوش‌تر است و در عين حال از ديدن ديگران و آدابشان نيز می‌تواند لذت ببرد. اگر در لبنان از من مثل تهران پذيرايی می‌كردند، از كجا اين‌ها را می‌دانستم كه برايم خاطره و سوال بشود؟ تصميم ساده‌ای است كه در عين حال واقعا سخت است.

يك پيغام نسبتا خصوصى

2006-06-03T11:52:00.000+03:30

آقا بيژن. آن علم كذايی را بگذار زمين. برو و يك سر به ميل‌باكست بزن. شايد علاوه بر نامه‌های من، نامه‌های منيژه نيز آن‌جا خاك می‌خورند. حيف نيست؟

شب چشمان آهو (4)

2006-06-03T00:09:00.000+03:30

بعد از دعوای پنهان ولی عميق يوسف با دكتر ماهر (كه باز تعريف كردنش می‌ماند برای بعد)، حسين مطمئن شد كه ادامه‌ی كار با اين مترجم و آن تصويربردار و من محقق كه گاه با اصغر می‌ساييدم اصلا به صلاح نيست. نتيجه اين كه رفتيم سراغ صدری (پسر امام موسی صدر) و گفتيم كسی جز يوسف را بيابد كه مترجممان باشد و اميد بستيم كه آن گروه ديگر بالاخره موافقت كنند و مصطفی را به ما بدهند و اصغر را بگيرند. در اين اوضاع و احوال حسين گفت تصويربرداری تعطيل تا هم كمی به آن گروه ديگر فشار بياورد هم از تنش من و اصغر كم كند و هم بتواند سر فرصت تصويرهای تا آن روز را بازبينی كند. اما برای بازبينی تصويرها بايد می‌رفت بيروت. در صور وسيله‌ای نداشتيم.
خاطره‌ی علی هم‌اين بود. به او گفته بودند بيايد صور و ببيند می‌تواند كمك اين گروه ايرانی كند يا نه. آن‌طور كه آن شب برای آرزو تعريف می‌كرد، قبلش هم يك بار با يك كارگردان سر و كارپيدا كرده بود و سخت پشيمان شده بود. با ترديد آمده بود صور كه ببيند اين گروه جديد كه هستند.
حالا من را تصور كنيد با اصغر در صور. بقيه همه فارسی‌ندان. حسين آن شب در بيروت مانده بود كه تا صبح كار كند. يك كلمه حرف نمی‌توانستم با كسی بزنم. بايد زل می‌زدم به ساحل زيبای صور و غصه می‌خوردم كه نتوانسته‌ام نازنين هم‌سر را با خودم ببرم. بعد يكی از راه رسيد مثل بچه‌های مسجدی ايرانی، فارسی حرف می‌زد. لهجه‌اش بيش از لبنانی به قمی می‌زد. هر چند در تهران اصلا از لهجه‌ی قمی خوشم نمی‌آمد، آن‌جا لهجه‌ی قمی غنيمت بود.
پدر و مادر علی لبنانی اند. اما از قبل از انقلاب در ايران، در قم ساكن شده بودند. علی بيست و يكی دو سالی را در ايران در يك خانواده‌ی لبنانی زندگی كرده است و برای هم‌اين هم فارسيش اريجينال است و هم عربيش. اين‌ها همه را می‌نويسم كه بگويم چه اندازه ذوق‌مرگ شدم وقتی علی را ديدم. طبيعی است كه از خوش‌حالی و شادی دائم می‌خنديدم و لب‌خند می‌زدم و حسن معاشرت از خودم نشان می‌دادم. نكته‌سنجانه و مهربانانه اين آشنای جديد را كاوش می‌كردم، اما آشنای جديد كه منتظر يك گروه خشن بود، از ديدن من كمی جاخورده بود و احتمالا پيش خودش خجل شده بود. به هر حال، اصل ماجرا اين بود كه بايد می‌رفتيم بيروت تا حسين و علی با هم آشنا شوند. راننده‌مان يك لبنانی عضو امل بود به نام ابومحمد علی النحاس. كمی تپل بود، نمی‌توانست فعاليت جسمی چندآنی كند چون هنوز زخمی جنگ با اسرائيل بود. با ابومحمد و علی سوار ماشين شديم و رفتيم سمت بيروت. توی راه كم‌كم علی هم گرم‌تر شد و با هم كلی رفيق شديم و كمی هم سربه‌سر ابومحمد گذاشتيم تا فارسيش زودتر روان شود و بتواند با ما فارسی صحبت كند. اما پنج فارسی كجا و بنج كجا؟ تازه بنج با تلفظ لبنانی ابومحمد كه تقريبا می‌شد بنژ.
به بيروت كه رسيديم، سراغ سـَيـِّد محمودی (آقای محمودی) را گرفتيم. اين رفقای لبنانی ما بر اين تصور بودند كه «يان» فقط در پايان نام خانوادگی ارمنی‌ها می‌آيد و برای هم‌اين به طور خودكار محموديان را تصحيح می‌كردند و می‌گفتند «محمودی».
سيد محمودی مذكور هم بالاخره پيدايش شد. چه سيد محمودی‌ای! مسلمان نشنود كافر نبيند. كلا سه ساعت خوابيده بود و موهايش انگار آتش گرفته باشند هر كدام سمتی می‌دويدند. چشم‌هاش ريز شده بودند و حوصله‌اش كم. علی كه تازه در اوج حرارت رفاقت بود ديد كسی آمد و سری تكاند و مناقيشش را برداشت و شروع كرد با بی‌ميلی گاز زدن. و من هم سعی می‌كردم وضع را طبيعی كنم و طرفين را به هم معرفی می‌كردم.
علی وقتی اين خاطره را برای آرزو تعريف می‌كرد گفت «خلاصه گفتم اين هم كه مثل آن كارگردان قبلی است. كارگردان‌ها هم‌اين‌طور اند. با خودم گفتم هم‌اين الان برگردم و ديگر هم سراغشان نيايم. نمی‌دانم چه شد كه نرفتم.»

فرق سوم

2006-05-25T13:46:00.000+03:30

سوم خرداد با بقيه‌ی روزها چه فرق دارد؟

جواب درست اول: هيچ فرقی. هر روزی روزی است مثل بقيه‌ی روزها.

جواب درست دوم: هم‌اين. تو تلويزيون شلوغ می‌كنند. از اين جشن‌ها می‌گيرند كه مجری روی سن راه می‌رود و مسابقه دارد و جايزه می‌دهند. دم به ساعت هم يكی با لباس نظامی می‌آيد و حرف می‌زند. مصاحبه و اين جور چيزها.

جواب درست سوم: از زمان قاجار تا سوم خرداد شصت و يك، هر بی‌يگانه‌ای كه از كنارمان رد شده بود، به رسم يادگار سيلی‌ای بيخ گوشمان زده بود. هيچ يك را جواب نداده بوديم. در سوم خرداد شصت و يك، پس از اين همه مدت، بالاخره يك بار سرمان را بلند كرديم و بی‌يگانه را جای خودش نشانديم. اين برای همه‌مان مايه‌ی غرور است.

از رسانه‌ی ملی و آموزش عمومی توقعی ندارم. دوست داريد كمك كنيد اين جواب درست سومی را به بچه‌ها ياد بدهيم؟

دوم خرداد

2006-05-25T00:00:00.000+03:30

بزرگ خواهيم شد.
بزرگ خواهيم شد و خواهيم آموخت،
كه هميشه فرياد زدن راهش نيست.
خواهيم آموخت،
آن‌ها كه يك عمر پايمان را لگد كرده‌اند،
كيفی می‌كنند از فرياد زدنمان كه نگو،
و برای بعدش برنامه هم دارند.
بزرگ می‌شويم و ياد می‌گيريم،
كه حتا اگر احساس توهين كرديم،
كاری نكنيم كه دادستان تهران،
قاضی سابق دادگاه مطبوعات،
آقای سعيد مرتضوی،
مجبور شود،
مانا نيستانی،
كاريكاتوريست روزنامه‌نگار،
خالق ماجراهای آقای كا،
و غيره و غيره و غيره را،
در روز دوم خرداد بازداشت كند.
بزرگ خواهيم شد و خواهيم آموخت،
كه هشت سال لب‌خند زدن،
اگر اسمش را بی‌عرضگی هم گذاشتيم،
حاصلش آشوب نبود.
ياد می‌گيريم كه شايد با لب‌خند،
بشود جلوی آشوب را گرفت.
شايد اگر لب‌خند بزنيم،
كسی را در تاسوكی سر نبرند.
ياد می‌گيريم كه چشممان را باز كنيم.
ببينيم پنجه‌هاشان را تيز و آماده،
نگه داشته‌اند تا ايران را بدرند.
ياد بگيريم هر چند درد داريم،
فريادی نزنيم كه دردها را هزار برابر كند.
بزرگ خواهيم شد.

سنگ پای قزوين

2006-05-24T07:51:00.000+03:30

رو كه نيست. سنگ پای قزوين است. جناب آقای امير طاهری می‌فرمايند پای حرفشان ايستاده‌اند و طرح در مجلس تصويب شده است و فرستاده‌اندش به شورای نگه‌بان. خوب حضرت آقا! اين شما و اين هم مجلس. بفرماييد اين طرح را در كدام روز و كدام جلسه مطرح كرده‌اند؟ كی بحث كرده‌اند؟ كی تصويب كرده‌اند؟ چرا نه تنها هيچ خبری بل‌كه هيچ اطلاعی ازش هيچ جا جز در ذهن جناب عالی نيست؟ دوستان ما هنوز جدی نمی‌گيرند. هنوز حواسشان نيست كه اين نمی‌توانست يك خطای ساده باشد، بل‌كه برنامه‌ريزی برای آشوب است.برنامه‌ريزی برای هر چه چندش‌آورتر نشان دادن ايران در جهان.

به نظر شما چه انگيزه‌ای می‌تواند كسی را وادارد كه اين قدر قوی بكوشد تا ميهنش را بفروشد؟

شب چشمان آهو (3)

2006-05-23T10:28:00.000+03:30

يوسف هم يك نفر ديگر بود كه بنا بود در تيم باشد و به ما كمك كند. يوسف را در راش‌های موجود در تهران كه حاصل كار گروه‌های قبلی بود ديده بوديم و شناخته بوديم. لبنانی بود و اگر اشتباه نكنم حدود پنجاه سالش بود. كسانی كه می‌گويند لبنانی‌ها عرب اند، وقتی يوسف و لبنانی‌هايی شبيه او را می‌بينند فرصت دارند به اين ادعای اشتباه خودشان دوباره فكر كنند. لبنانی‌ها عرب‌زبان اند (البته آن هم عربی خودشان كه بعدها درباره‌اش خواهم نوشت) اما از نژاد فينيقی هستند كه بس‌يار با اعراب متفاوت اند. از نظر فرهنگی هم فرهنگ لبنان بس‌يار بيش از كشورهای عربی، متاثر از فرهنگ‌های مديترانه‌ای و فرانسوی و حتا آفريقای سفيد است.
به هر حال يوسف هم مثل علی درس آخوندی خوانده، اما لباس معمولی می‌پوشد. مدتی در ايران زندگی كرده و كمی فارسی حرف می‌زند، اما لهجه‌ی شديدی دارد. احساساتی و دوست داشتنی است و صدايش زير است و چشمانش درشت و رنگی و سرش تقريبا بی‌مو و ريشش پر اما كوتاه و گمان كنم قبل از سفيد شدن يك دست طلايی يا خرمايی بوده است. در زندگيش هم نمونه‌ای واقعی از ساده زيستن است.
وقتی به ما خبر دادند كه يوسف حاضر است بيايد و تمام وقت در اختيار كار ما باشد، از شادی پردرآورديم. خصوصا كه با رسيدن به فرودگاه دانسته بوديم كه عربی دانستن من در لبنان به درد خودم می‌خورد. عربی من را هيچ لبنانی‌ای حتا درست نمی‌شنيد، چه رسد به اين كه متوجه منظورم شود. اين بود كه حضور يوسف برای ما نعمت بزرگی بود.
دوستی دارم كه می‌گويد هر غذای خوبی از پر خوردن آزارنده می‌شود. خودمانی‌ترش اين كه «سگ كه سير شد، قليه ترش می‌شود.» حالا من سگ اين داستان ام و صحبت يوسف هم قليه. چند روزی كه از كارمان گذشت، در كنار خوش‌وبش‌های قهرآميز با اصغر، فرصت كردم به ترجمه كردن‌ها و راه‌نمايی كردن‌های يوسف كمی دقت كنم. هر چه بيش‌تر می‌گذشت مطمئن‌تر می‌شدم كه نگاه يوسف به امام صدر و ماجرای زندگی لبنانيش بيش از حد قاب‌گرفته و در چهارچوب است. امام صدری كه او به ما نشان می‌داد بس‌يار شبيه تصويری بود كه زندگی‌نامه‌نويس‌ها از علمای اعلام به ما می‌دهند. از هم‌آن كودكی آثار نبوغ در چهره‌اش پيدا بود و هميشه در چهارچوب‌های خط‌كشی‌شده‌ی رسمی راه رفته بود و اهل پرهيز بود و سراغ هيچ موضوع مشكوكی نمی‌رفت و با اين حال – خدا می‌داند چرا – محبوبيتش ديوانه‌وار رشد كرده بود و تمام لبنان را گرفته بود. يوسف زندگی اجتماعی غيرآخوندی امام را نمی‌ديد يا نديده می‌گرفت. اين خيلی عجيب و شايد خطرناك بود.
نگران شدم و وقتی ديدم خودم از پس موضوع برنمی‌آيم رفتم سراغ حسين. گفتم كه گمان كنم يوسف حرف‌ها را درست و دقيق ترجمه نمی‌كند و بحث‌ها را با جهت‌گيری‌ای كه خودش صلاح می‌داند، هدايت می‌كند. حسين گفت خودش هم نگران اين موضوع است و مدتی است دارد به اين موضوع فكر می‌كند. تعجب كردم. فكر می‌كردم فقط خودم توانسته‌ام كم‌كم با عربی لبنانی خو بگيرم. پرسيدم «مگر تو هم می‌توانی عربی اين‌ها را بفهمی؟» گفت نه. تاكيد كرد هنوز هم عربی بلد نيست. پرسيدم پس از كجا فهميدی؟ گفت عربی بلد نيستم اما معنای سكوت‌ها و وقفه‌ها را خوب می‌فهمم. ياد فيلم ديكتاتور بزرگ افتادم. صحنه‌ای كه ديكتاتور چندين صفحه ديكته می‌كند و منشی تنها دو تقه به ماشين تحرير می‌زند. بعد او يك واژه می‌گويد و منشی دقايقی تايپ می‌كند.
يوسف نگرانمان كرده بود.

چند ماجرای تأسف‌بار

2006-05-22T00:17:00.000+03:30

1. احتمالا خبر خداحافظی دكتر رضا داوری را از فصل‌نامه‌ی نامه‌ی فرهنگ شنيده‌ايد. دكتر را هميشه متهم كرده‌اند كه شاگرد فرديد است و خشونت‌طلب است و تئوريسين و تقديس‌گر خشونت حكومتيان. اما واقعيت جز اين است. فرديد او را محض اين كه مستقل فكر می‌كرد وحشيانه از خود راند و حكم به كوفتن او به هر روش و هر قيمت داد. ديگران نيز هرگاه آماجی لازم داشتند كه فحشش بدهند و از فضائل آزادی‌خواهانه و خردمندانه‌ی خود بگويند، او را آماج اين حمله‌ها كرده‌اند، چون می‌دانسته‌اند كه نجيب است و جواب ناسزا را با نجابت و سخن آرام می‌دهد. نمی‌دانم پی‌وندش با حكومت و تئوريسين حكومت بودنش را چه‌گونه باور كنم كه اين استعفا خود از هر توضيحی گوياتر است. متن نامه‌ی خداحافظی دكتر و نيز يادداشت حميد ابك را در صفحه‌ی انديشه‌ی روزنامه‌ی شرق يك‌شنبه بخوانيد. همی قصه‌ای هست پر آب چشم.
2. داستان افسانه‌سرايی امير طاهری را هم كه ديديد. من شكوه‌ای از نشنال پست ندارم. برای آنان ايران يا كشوری است در رديف ديگر كشورهايی كه درست نمی‌شناسندشان، يا لقمه‌ای است برای بلعيدن. اما چه نامی می‌توان داد به كسی كه آگاهانه و عامدانه با فريب و دروغ (و نه حتا دست بردن در واقعيت) زمينه فراهم می‌كند كه كسانی به ميهنش بتازند كه در كارنامه‌شان جز خشونت و دريدن بی‌حساب و كتاب و استناد به افسانه‌ها چيز ديگری ندارند. مگر بنا نبود ملاعمر و بن لادن را دست‌گير كنند؟ مگر بنا نبود از زير تخت صدام سلاح اتمی كشف كنند؟ مگر نگفتند افغانستان و عراق را امن و دموكراتيك می‌كنند؟ در كنار اين‌ها از ابوغريب و گوانتانامو و بازداشت‌گاه‌های پرنده چيزی گفتن عين حماقت خواهد بود. كسی كه جاده‌صاف‌كن حمله‌ی اينان به ميهنش باشد چه جور آدمی است؟ به هر حال ديدم كسانی رفته‌اند و كمی از سوابق اين جناب را يافته‌اند. يكی مهدی نويسنده‌ی ژرف و يكی عبدالله شهبازی. مهدی كمی از سابقه‌ی اخير امير طاهری را يافته و شهبازی پيش‌ترهای او را كاويده است. برايم جالب بود كه كسی كه تكثر احزاب را در جهان عوام‌فريبی می‌ناميده و از فرماندهی يگانه و بی‌همتای شاهنشاه آريامهر در حزب رستاخيز خشنود بوده است، حالا به بهانه‌ی هش‌دار عليه ظهور دوباره‌ی حركات فاشيستی عليه يهوديان ميهنش را به بی‌يگانگان می‌فروشد.
3. گاه چيزی چون‌آن واضح است كه همه‌مان با همه‌ی اختلاف‌هامان در برابرش موضع يك‌سانی می‌گيريم. يكيش هم‌اين داستان گرفتن رامين جهانبگلو به جرم جاسوسی. چه آن دوستانم كه فعالانه با دولت نهم مخالف اند، چه امثال من كه صبر و سكوت پيشه كرده‌اند و چه كسانی مانند شهبازی كه بيش از ما به اين دولت اميد بسته بودند، همه متفق شده‌ايم كه اين كاری است كه با خرد نمی‌خواند. همه متفق ايم كه رامين جهانبگلو حتا اگر تمام توانش را هم صرف كند اصلا نمی‌تواند جاسوسی كند. همه مطمئن ايم كه اين بازی بی‌معنا به نفع كشورمان نيست. شهبازی با جهانبگلو چندآن بر سر محبت نيست، اما عنوان مطلبش خود عميقا گويا است «جاسوس يعنی كيم فيلبی، نه جهانبگلو». گمان می‌كنم يادداشت‌های اخير او يك زنجير به هم پيوسته و تا حدی سربسته است. اگر می‌خواهيد خوب متوجه منظورش شويد به دو چيز توجه كنيد، كاريكاتوری كه در اين صفحه كنار عنوان مطلب جهانبگلو گذاشته است و اين مطلب. در سايه‌ی چون‌اين تحليلی است كه او با وجود اين كه می‌دانست تحريمش خواهند كرد در برابر ماجرای اشغال حسينيه‌ی شريعت موضع گرفت و اين كار را محكوم كرد.
4. شب چشمان آهو را ادامه خواهم داد. فقط اگر بدانم كه كسی می‌خواندش.

آب به آسياب كه می‌ريزی با دروغ؟

2006-05-20T01:24:00.000+03:30

باور نمی‌توان كرد كه كسی اشتباها اين خبر سراسر دروغ را تنظيم كرده باشد. سخت می‌توان باور كرد كه اين مطلب نيز چيزی جز توطئه باشد. من اين نويسنده (امير طاهری) را نمی‌شناسم. اما نيازی به شناختنش هم نيست. عملش خود گويا است. بياييد باور كنيم كسانی هم هستند كه از دروغ گفتن ابا ندارند، به هر دليلی – كه مهم نيست چی است – همه‌ی توانشان را صرف اين می‌كنند تا جهان را متقاعد كنند ايران و ايرانی ددمنش و دژخيم است و جز با زبان جنگ حرف حساب را نمی‌فهمد.
اگر به خودمان نياييم، اگر دير بجنبيم، هم‌اين حضرات همه‌ی توانشان را خرج ستيزه‌آفرينی خواهند كرد. باور كنيد جنگ‌افروزها دلشان برای اين كشور نمی‌تپد. از همه‌ی دوستانی كه ندانسته اين خبر را درست انگاشته‌اند و در وبلاگ‌هاشان مطرح كردند، می‌خواهم با ارجاع به اين متن كه متن طرح سامان‌دهی مد و لباس است، دروغ بودنش را آشكار كنند.
اين را هم ببينيد؛ حاصل جست‌وجوی يهودی و ايران درخبرهای گوگل.
در هم‌اين مورد بخوانيد از:
پرستو دوكوهكی

ژرف
نيك‌آهنگ كوثر
آرش
كامران

اميرحسين قربانی

پی‌نوشت: روزنامه‌ی كانادايی نشنال پست بی‌هيچ توضيحی متن خبر را برداشت.

شب چشمان آهو (2)

2006-05-19T15:12:00.000+03:30

علی خاطره‌ی اولين ديدارمان را برای آرزو تعريف می‌كرد. من و حسين و اصغر رفته بوديم لبنان. داستانش طولانی بود. حسين شايد پنجمين كارگردان مستند امام موسی صدر بود. گروه ديگری هم بود كه دو سه هفته پيش از ما رفته بودند لبنان و بنا بود درباره‌ی عمليات شهادت‌طلبانه‌ی حزب‌الله فيلم بسازند. اصغر را فرستاده بودند تا تصويربردار آن‌ها باشد و در عين حال دنبال كارگردانی يكی از ايده‌های خودش هم باشد. مصطفی – تصويربردار اولی آن‌ها – هم بيايد در گروه ما.
اصغر از بچه‌های جنگ بود. هيكل درشت و دل نازكی داشت. توی هيكل درشتش هم چند تكه آهن يادگاری از صدام داشت كه بدفرم اذيتش می‌كرد. مخصوصا كمر و ستون فقراتش را. اصغر پيش‌تر هم لبنان را ديده بود. احتمالا زمانی كه لشكر بيست و هفت رفته بوده سوريه. اما شايد يك كلمه هم عربی نمی‌دانست. اصولا دليلی نمی‌ديد كه خودش را خسته كند و ببيند ديگران چه می‌گويند. معمولا آدم‌ها در كشوری ديگر وقتی كسی باشان حرف می‌زند، توجه می‌كنند تا چيزی – ولو يك كلمه – ياد بگيرند. اصغر چون‌اين زحمتی به خودش نمی‌داد. بی‌حوصله سرش را تكان می‌داد و گاه می‌گفت «خوب بابا! من كه نمی‌فهمم چی می‌گی كه. الكی زور نزن.» اين تمام سعی و اشتياقش بود.
اصولا هم احساس نمی‌كرد بايد به مردم ديگر و عاداتشان احترام بگذارد. من را ياد فرستاده‌ای می‌انداخت كه نيزه‌اش را در متكای زربفت دربار ساسانيان فرو كرد و اسبش را به آن بست. مطمئن بود هر چه می‌كند درست است و بقيه‌ی مردم دنيا هم غلط می‌كنند كه مثل او نيستند. چشمشان كور، مثل آدم زندگی كنند.
من و اصغر كافی بوديم تا هر لحظه يك انفجار اتمی از جرّ و بحث‌هامان راه بيفتد. حالا تصور كن كه آن گروه ديگر هم كه می‌دانستند اصغر تصويربردار خوبی نيست و به پای مصطفی (آن تصويربردار ديگر كه بنا بود بيايد در گروه ما) نمی‌رسد، بنا را بر دودره‌بازی گذاشته بودند و حاضر نبودند تصويربردار را عوض كنند. می‌گفتند حزب‌الله به دلايل امنيتی مخالف است. هر روز غروب می‌رفتيم تا موزه‌-‌زندان خيام (جای آن گروه ديگر) كه اصغر و مصطفی را عوض كنيم و هر روز دست از پا درازتر برمی‌گشتيم. گه‌گاه هم من و اصغر جرّ و بحثمان بالا می‌گرفت. يادم هست كه يك‌بار چون‌آن شديد شد كه من چشم‌هايم را بستم و نظر نهايی و ناويراسته‌ام درباره‌ی اصغر را صاف به خودش گفتم. هم‌آن شد كه ديگر هيچ وقت اصغر به من اعتماد نكرد و هميشه حواسش بود كه «اين هم از جناح بچه‌قرتی‌ها است».
به خاطره‌ی علی نرسيدم. مقدمه طولانی شد و هنوز مقدمه‌های ديگری هم بايد بگويم. شايد در نوشته‌های بعد.

شب چشمان آهو (1)

2006-05-18T12:27:00.000+03:30

حسين (كه من حسين صدايش نمی‌كنم) تلفن زد. گفت در اين يك ماه چند بار ديگر هم تلفن زده و يا خانه نبوده‌ايم، يا تلفنمان اشغال بوده است. گفت فردا علی (كه من علی صدايش نمی‌كنم) و هم‌سرش آرزو (كه اسمش آرزو نيست) دارند برمی‌گردند لبنان.
گفتم «نديدمشان كه.»
گفت زنگ زده‌ام كه قرارش را بگذاريم. برای ام‌شب يا فردا صبح زود.
گفتم ام‌شب، شام.
گفت آخر، زحمت.
گفتم نمی‌گذارم مهربان هم‌سر دست به سياه و سفيد بزند (لافِ گزاف). فقط بياييد.
دلم می‌خواست ماشين داشتم و می‌پريدم تا سر گاندی و از روشه شيرينی لبنانی می‌گرفتم. كه نداشتم و نمی‌شد. تلفن زدم به رستوران بيروت بگويم غذای لبنانی بياورند. گفتند از اين‌جا رفته‌اند. دلم گرفت.
مهمان‌ها آمدند. آرزو را نديده بودم. اما انگار ديده باشم. مثل بقيه‌ی دخترهای لبنانی. مستقل. خون‌گرم. آرام. گمانم اثر آرامشی است كه در لبنان زياد می‌بينيم. مثل دخترهای عراقی چادر عبايی پوشيده بود. می‌دانستم كه علی عاشق اين چادرها است.
علی هم‌آن بود كه بود. هنوز هم لباس آخوندی نمی‌پوشد. هنوز هم آخوندی حرف نمی‌زند و فكر نمی‌كند. نمی‌دانم تا كی می‌تواند نگاه منتظر اطرافيانش را تاب بياورد. هنوز هم گمان كنم درگير تئاتر و نوشتن و اين كارها است.
حسين هم كه رد فطرت را گرفته، مثل ستون مورچه‌ها و می‌رود. نمی‌دانم تا كجا خواهد رفت و به چه خواهد رسيد.
يك جعبه‌ی فلزی هم سوغات آورده بودند. با سليقه‌ی حسين و زحمت علی و آرزو. چشمان آهو. عيون المهاء. نوعی شيرينی لبنانی است. درست مثل چشم آهو است. قطر كوچكش 1.5 تا 2 سانت و قطر بزرگش 4 سانت. ميانش شكافی مانند مردمك چشم.
شيرينی لبنانی خيلی ملايم است و بايد تامل كنی تا شيرينيش را حس كنی. بر خلاف شيرينی‌های عربی (عراق و سوريه) كه از شدت شيرينی خفه‌ات می‌كنند. عيون المهاء نيز بس‌يار ملايم است. مزه‌اش به مزه‌ی شير و كودكی شبيه است. يكی دو سال پيش از مدرسه.

فوكو در پيچ و خم استخدام

2006-05-18T00:49:00.000+03:30

گمان نكنم فوكو در عمرش با چيزی به نام طبّ كار روبه‌رو شده باشد. رسما می‌خواهند تو و تمام ياخته‌های تنت را مطيع نظمی از پيش نوشته كنند. كاری كه هيچ معنايی ندارد جز اعمال قدرت بر بدن در پوشش كلينيك.
- قند خونت كمی بالا است.
- بالا؟
- بله. شش واحد بالای حد مجاز.
- حد مجاز؟
- بله.
- اين را كی معلوم كرده؟
- استاندارد است.
- بالا بودنش يعنی چه؟
- يعنی بايد دوباره آزمايش خون بدهی.
- چرا؟
- كه مطمئن شويم قند خونت بالا نيست.
- خوب هست.
- نه! نمی‌شود. نبايد بالا باشد.
- آخر چرا؟ خوب هست ديگر.
- نه! نمی‌شود. مسئوليت دارد.
(اين گفت‌وگو را از نمايش‌های اوژن يونسكو نبريده‌ام. واقعی است.)

قصه‌ی ايرانی و فاجعه‌نگاری

2006-05-12T13:10:00.000+03:30

گمان كنم اگر بخواهم چند چيز فجيع اسم ببرم، يكيش مقوله‌ی قصه‌نويس ايرانی است. هر چند كه لابد خودم هم كم و بيش در هم‌اين مقوله جايی دارم؛ جايی‌ حاشيه‌ای و كنارْدری و به قول قديمی‌ها در صف نعال.
توی افسانه‌ها، گاه قهرمان بالای كوهی می‌رود و فرياد می‌زند. فريادی كه همه آن را می‌شنوند. كاش اين كوه بود. كاش سرزمينی بود كه مردمش همه‌ی قصه‌نويسان ايرانی بودند و كسی ديگر نبود و اين كوه هم‌آن‌جا بود و من می‌توانستم مثل قهرمان‌ها بالای كوه بروم و داد بزنم.
خيال كن دختركی هستی نوجوان؛ در جايی دور و پرت. سوئد خوب است؟ برزيل؟ نروژ؟ تهِ تهِ آفريقا؟ پسری می‌آيد و ازت دوستی می‌طلبد. كمی می‌ترسی. دل‌هـُره داری. اعتمادی بر كار جهان و پسرك نيست. كم‌كم درْ گوشت زمزمه می‌كند. هر روز، از صبح تا غروب دنبالت مثل سايه می‌آيد. دلت را كم‌كم نرم می‌كند. اعتماد می‌كنی. دوست می‌شوی. دوستی گرم و شادت می‌كند. اما درست در گرم‌ترين لحظه، در اوج اعتماد، پسرك لذت تن را به دوستيت ترجيح می‌دهد. تا سر برگردانی، شده است آن‌چه نمی‌خواسته‌ای. حال ِ خواننده و قصه‌نويس ايرانی نيز چون‌اين است. می‌آيند با ناله‌هاشان، با شكوه‌هاشان، گاه با قهر و گاه با تمسخر، گاه با تحقير كه خواننده كارهاشان را نمی‌خواند، فرهنگ ندارد. يك روز می‌روی نمايش‌گاه كتاب، يا خيابان انقلاب، يا زير پل كريم‌خان. كتاب‌ها رديف به رديف نشسته‌اند كنار هم. از فلسفه و كلام جديد و علوم اجتماعی و رسانه و اقتصاد و سياست انبانت را پر می‌كنی. اما هنوز خالی است. می‌روی سراغ داستان ترجمه. يك ترجمه از نجف، يكی از دقيقی، يكی از كوثری، يكی از امرايی، يكی از اميرمهدی خودمان، يكی از آمريكا، يكی اگر گيرت بيايد از كانادا، يكی از آلمان، يكی از آمريكای لاتين. باز هم انبانت خلوتش را به رخت می‌كشد. هزار بار پشت دستت را داغ كرده‌ای. جای زخم آخرين سيگاری كه از يكی ديگر گرفته‌ای و پشت دستت خاموش كرده‌ای تا يادت بماند و طرفِ قصه‌ی ايرانی نروی هنوز خوب نشده. اما گذشتن هم آسان نيست. اِه. اين كه فلانی است. آؤ. اين كه كار قبليش بد نبود. اميد بسته بودی به‌ش. مـْمـْمْ. اين هم كه تا حالا نديده بوده‌ايش. شايد هم بد نباشد. شرمنده‌ام كه جز «خر شدن» چيزی و عبارتی نيست كه برساند چه می‌شود. برمی‌داری. يكی. دو تا. سه تا.
اول ريتم قصه كند است و نثرش ناچسب. موقعيتش خيالی است، و خيالش سوهان نخورده و لبه‌های تيز بس‌يار دارد. كنار می‌آيی. به خاطر ناله‌ها و نفرين‌های توی مصاحبه‌ها. به خاطر اشك‌ها و آه‌ها. بعد كم‌كم گرم می‌شوی. دل می‌دهی. ياد می‌گيری از معايب كار سرسری بگذری و بگذاری طرف قصه‌اش را بگويد. اعتماد. گرمای اعتماد. حالا ديگر چيزی به صفحه‌ی آخر و سطر آخر نمانده است. هم‌آن‌جا كه يك لحظه غافل می‌شوی و نويسنده بدترين حربه‌ی واژگانيش را به كار می‌برد. بی‌رحم می‌شود. غريبه می‌شود. مثل پسرك می‌شود كه وقتی دارد كمربندش را سفت می‌كند از روی شانه به كالبد خرد و خسته‌ی دخترك نگاه می‌كند و تحقيرآميز می‌گويد «لكاته.»
پسرك البته تقصير ندارد. ناشی است. هنوز نمی‌فهمد نوازش و محبت يعنی چه.
نويسنده جان. نويسنده‌ی عزيز. نويسنده‌ای كه لابد گه‌گاه درس نوشتن هم می‌دهی و كلی مُريد هم احتمالا هم داری. باور كن قدرت در زخم زدن نيست. قدرت در دريدن روح خواننده نيست. قدرت در اين نيست كه هر چه توان داری به كار ببری. چرا اين قدر از فاجعه‌نگاری لذت می‌بری؟ نكند تو هم رسالتی داری؟ نكند رسالتت اين است كه زمين زير پايمان را بكنی كيسه‌ی كاغذی توی پشتی صندلی هواپيماها؟
باور كن قدرت در اين نيست كه حال خواننده‌ی بی‌سلاح را به هم بزنی يا دلش را ريش كنی. قدرت اين است كه هر چند بتوانی، اما بی‌جا چون‌اين نكنی. توان داشته باش. مثل پسرك تازه‌كار و ناتوان و ترسو نباش. ضربه نزن.
فرض كنيد اين‌ها حرفی بود درباره‌ی داستان «تمبر» از مجموعه‌ی «من قاتل پسرتان هستم» نوشته‌ی احمد دهقان، و لابد گفتن ندارد كه ننوشته‌ام تا كسی را بيازارم، نوشته‌ام تا كسانی را نيازارند.

پينگ نمی‌شود؟ يك كم‌مصرفش را بخر!

2006-05-10T22:35:00.000+03:30

مشكل داری؟ پينگ می‌كنی و نمی‌شود؟ حالا چرا غصه می‌خوری؟ يك سر بزن به اين‌جا تا مشكلت حل شود.

با تشكر از سيد يوسف منيری كه اين لينك را در وبلاگش گذاشته بود و خلقی را از سرگردانی رهاند.

زبان، روزگار پست‌مدرن و نامه‌ی احمدی‌نژاد

2006-05-10T06:10:00.000+03:30

معمولا كوشيده‌ام در ماجراهايی مثل اين نامه سكوت كنم. نيز تا به حال كم‌تر درباره‌ی زبان از ديدگاه‌های غير كلاسيك حرف زده‌ام. اما اين نامه و زبانش آن قدر وسوسه‌انگيز اند كه نتوانستم رد شوم.

زبان ماهيتی شديدا دوگانه دارد. وقتی با ابزار زبان در نفی چيزی می‌كوشی، در عمل تا حدی تاييدش نيز می‌كنی، و هر چه در اين نفی بكوشی، تاييد ضمنيت غليظ‌تر خواهد بود. در زبان ناچار ای هميشه آن طرف ديگر را نيز جدی بگيری تا در عمل او را جدی‌تر از آن‌چه هست نگيری. ملحدانی كه زندگيشان را می‌كنند و با خدا كاری ندارند و از او حرفی نمی‌زنند، بارها بی‌دين‌تر از آن‌ها هستند كه دائم در پی رد و خدشه‌دار كردن دين اند. اين گروه دوم در دين چيزی ديده‌اند كه نگرانشان كرده است. نيز دين‌دارانی كه دائم در پی اثبات دين و تحكيم دين اند، در واقع ترس خود را از برافتادن دين و نظام اجتماعی مبتنی بر آن، با اين كار می‌پوشانند.

احمدی‌نژاد با نامه‌اش چه می‌كند؟ اين را سال‌ها بعد می‌توان گفت و نوشت. زمانی كه نامه از هويت جاری خودش دور شده باشد و تنها - يا دست كم تا حد امكان - متنی باشد در ميان متن‌های ديگر. اما يك چيز جالب است. فكر می‌كنيد احمدی‌نژاد چندمين رئيس‌جمهور ايران است كه رسما به رئيس‌جمهور ايالات متحد آمريكا می‌گويد your excellency و به اسرائيل می‌گويد country و state of israel؟

كسی شگفتی اين داستان را می‌فهمد كه بارها در مطبوعات، نوشته‌اش را از اتاق سردبير برگردانده باشند و رويش اين توضيح را نوشته باشند كه «اسرائيل كشور نيست. ننويسيد كشورهای فلان و بهمان و اسرائيل. بنويسيد كشورهای فلان و بهمان و رژيم اشغال‌گر قدس.»

احتمالا دوستان احمدی‌نژاد خواهند گفت اين متن كاركردی ديگر داشته است. مثلا متنی ديپلماتيك يا متنی برای اتمام حجت بوده است. من نيز موافق ام. اما ظاهرا اين ميل به ديپلماسی يا اتمام حجت يا هر چيز ديگر، احمدی‌نژاد را به كارهايی واداشته است كه مدت‌ها مطلقا تابو بوده و او خود نيز با دقت از آن‌ها پرهيز می‌كرده است. اين هم‌آن ماهيت دوگانه‌ی زبان است كه گفتم.

پ.ن.: متن نامه به دو زبان: فا، En.

ناگهان چه زود

2006-05-06T17:38:00.000+03:30

ديگر تزار نيستم. آمدند، بعد از مدت‌ها كه نامه نوشته بودم آمدند. پارتيشن را جمع كردند. اسقاط كردند و بردند. حالا من هم راهى به هواى آزاد دارم. حالا ديگر من هم مى‌توانم نفس بكشم، بروم پاى پنجره و احساس خفگى ديگر رفته، گم شده. حالا ديگر من تزار نيستم.

خاطره - تلخ

2006-05-05T23:28:00.000+03:30

وقتی بود كه در يك دبيرستان درس می‌دادم. دبيرستان بس‌يار كوچكی بود. يك مرد حدود پنجاه ساله به كارهای دفتريش می‌رسيد. شمالی بود با چهره‌ای كه كه به‌ش معمولا می‌گويم چهره‌ی رشتی ايتاليايی. مردی كه بلند نيست. كمی چاق است. سرش تاس شده است. دور سرش يك حلقه‌ی نيم‌بسته مو دارد. خوش‌رو است و لب‌خند می‌زند. به كار كسی كار ندارد و در عين حال هم‌صحبت خوبی است. كسی كه دكتر شهشهانی را ديده باشد می‌داند چه می‌گويم.
تعريف می‌كرد كه اول انقلاب، از آموزش و پرورش اخراجش كرده‌اند. متنی نوشته بودند و داده بودند دستش كه بخواند. بالای صفحه نوشته بوده «كلكم راع و كلكم مسؤول». نتوانسته بوده بخواند. خوانده بوده كـَلـَكـَكـُم راع و كـَلـَكـَكـُم مسئول. و اخراجش كرده بودند. به هم‌اين سادگی. كسی فكر نكرده بود وضعش چه خواهد شد. كسی فكر نكرده بود چرا بايد اخراجش كنند. حتا كسی فكر نكرده بود كلكم راع و كلكم مسئول معنايش چی است. راع بودن و مسئول بودن معنايش اين است؟

2006-04-22T12:09:00.000+03:30

در جواب اين نظرخواهى من فقط هادى نيلى چيزى نوشت و والسلام. پاى مطلبش هم تقريبا نظرى نيامد. اين چند پيام دارد. يكيش كه به من مربوط است اين است كه «تو چرا اين قدر خودت را جدى مى‌گيرى؟»
يكيش هم كه به شما مربوط است – و راستش من از اول هم‌اين را حدس زده بودم و مى‌خواستم به شما هم نشان بدهم – اين است كه «اين دور و بر كسى حوصله ندارد به جنگ و احتمالاتش فكر كند.» البته نمى‌دانم اين دور و بر چه قدر شبيه كوچه‌هاى تهران يا مركزهاى تصميم‌گيرى در ايالات متحد است.
O
خدمت همه‌ى دوستانى كه وقت باارزششان را حرام مى‌كنند كه براى من نامه بنويسند و اين طرف و آن طرف – مثلا در وبلاگ ديگران – بنويسند كه فلانى چون‌اين است و چون‌آن، عرض كنم كه شما هم مخاطب آن پيام اول هستيد. كورش عليانى آن قدر هم كه شما فكر مى‌كنيد جدى و توانا نيست. وقتتان را حرام مى‌كنيد.
معمولا مى‌گويند عليانى بى‌سواد است. خوب مگر من جايى مدعى سواد شدم؟
يكى نامه نوشته كه شما يهودى‌هاى ايران چرا اين قدر بى‌حال ايد؟ خب دوستان عزيز، من اصلا يهودى نيستم.
يكى نامه نوشته كه تو يك فلسطينى استشهادى فلان‌فلان شده هستى و بقيه‌ى نامه‌اش هم فحش آب‌نكشيده كه چرا دولت پنجاه ميليون دلار به فلسطين كمك مى‌كند. خب من فلسطينى نيستم، اصلا عرب زبان نيستم، استشهادى نيستم، با كمك مالى به فلسطين موافق نيستم، روابط عمومى احمدى‌نژاد يا مجلس هم نيستم، تقريبا با بسيارى از سياست‌هاى اين حضرات هم موافق نيستم. زمان انتخابات هم كه ديديد طرف‌دارشان نبودم.
يكى در وبلاگش نوشته اين جوان است و خام است و استشهادى است. راستش دوست دارم جوان باشم، اما نزديك 35 سال از تولدم مى‌گذرد. شايد خام هم باشم. همه آدمى‌زاد ايم و ممكن است گاهى خامى كنيم. استشهادى هم كه يك بار گفتم نيستم. قبل‌تر هم گفته بودم حمله به هدف‌هاى غيرنظامى را در هر جنگى نادرست مى‌دانم و در اين مورد بحث هم نمى‌كنم.
يكى هم هست كه معتقد است من صيونيست اسلامى هستم. حواله‌اش مى‌دهم به عقل سليم. يكى ديگر هم من را وهابى مى‌بيند. او را هم به هم‌آن عقل سليم حواله مى‌دهم.
چرا بعضى باور نمى‌كنند كه تو هم ممكن است – فارغ از هر تئورى پيچيده‌ى توطئه كه آن‌ها مثل فيلم سينمايى در ذهنشان مى‌پردازند – آدمى معمولى باشى كه دوست دارى چيزهايى بدانى؟
O
راستى! ‌شايد اين روزها كار جديدى كردم. خدا را چه ديديد؟

نيكان، حمله به ايران، نظرخواهان و كار جديدمان

2006-04-19T09:04:00.000+03:30

الف. برای نيكان جان جان.
الاهی درد و بلات بخوره تو سر هر چی آدم نفهم (يكيش هم من). دل‌واپس نباش. من تازگی‌ها دارم در يك جای جديد كار می‌كنم. عرض شود كه اين جای جديد ساعت كارش مثل ساعت كار آدم حسابی‌ها است. هشت صبح بايد كار را شروع كرد و گاهی تا شش شب يا حتا هشت شب هم طول می‌كشد. ديگر نا و نوايی نمی‌ماند كه بخواهی وبلاگ از خودت دربياوری. بعد هم اين كه تازگی‌ها كشف كرده‌ام كه آدم‌حسابی‌ها (يعنی هم‌كاران جديد) همه‌شان وبلاگ می‌خوانند، اما هيچ كدامشان وبلاگ نمی‌نويسند. انگار توی حمامی باشی كه تويش دوربين مخفی گذاشته باشند. اين است كه گمان كنم بهتر است كم‌كم كم‌تر بنويسم و بيش‌تر بخوانم.
O
ب. برای نيكان و بدان و دوستان و دش‌منان و هر كه در اين عالم مجاز فارسی می‌نويسد و می‌خواند:
همه از حمله‌ی احتمالی آمريكا حرف می‌زنند. من نظری ندارم. گمان كنم حتا هنوز هم نوبت ما نرسيده است كه در اين بازی شركت كنيم. و هنوز هم گمان كنم ما هم زمانی امكان خواهيم داشت كه نقشی در اين ميان بازی كنيم. اما حالا اين حرف‌ها به كنار. اگر – بر فرض؛ باز هم می‌گويم بر فرض – آمريكايی‌ها روی جاهايی در ايران بمب بريزند، تو چه خواهی كرد؟
1. من چه كار دارم؟ نان و ماستم را می‌خورم.
2. آن وقت يك پتيشن جدی امضا می‌كنيم، با كمك دوستان خارج از ايران در كشورهای مختلف لابی می‌كنيم و از كوفی عنان و سران كشورها می‌خواهيم جلوی اين كارهای ديوانه‌وار را بگيرند.
3. می‌روم در بسيج محله‌مان اسم می‌نويسم تا از وطنم دفاع كنم.
4. يك nasty shit bomb می‌سازم و برمی‌دارم و می‌روم سراغ اولين موسسه يا تاسيسات آمريكايی.
5. هم‌آن nasty shit bomb را برمی‌دارم و می‌روم سراغ بی‌عقل‌هايی كه باعث اين حمله شدند.
6. كاری می‌كنم كه آمريكايی‌ها اسم بن‌لادن و زرقاوی را فراموش كنند و با اسم‌های ايرانی آشناتر شوند.
7. چه كار می‌توانم كنم؟ آمريكا است. شوخی كه نيست.
8. فكر می‌كنم. فكر می‌كنم تا راه حل عاقلانه‌ای پيدا كنم. پيدا كردن يك راه حل عاقلانه گاه خيلی مشكل است اما هيچ گاه ناشدنی نيست.
لطفا اگر دوست داشتيد جواب بدهيد، در وبلاگتان بنويسيد، هر چه مفصل‌تر احتمالا بهتر. بعد برای من هم يك ای‌ميل بزنيد تا لينكش را اين‌جا بگذارم. فقط برای اين كه مجموعه‌ی جواب‌ها يك جا جمع شوند.

سخت نگير بابا جان

2006-04-18T15:01:00.000+03:30

همين ديگر. سخت نگير.

متظاهرانه متشكر ام

2006-04-03T04:07:00.000+03:30

می‌پرسند چرا جواب حسين درخشان را نمی‌دهی. نمی‌دانم چه جوابی بايد بدهم.
اول. بايد ممنونش باشم كه وبلاگ‌های بی‌رونق من را پرخواننده كرد. نگاهی به آمارگير وبلاگم كنيد تا دستتان بيايد چه می‌گويم.
دوم. قبلا درباره‌ی نوشتن نام‌های عبری به فارسی كمی حرف زده بودم. به هر حال اين نام را در عبری با ק می‌نويسند نه با כּ. انگليسی‌زبان‌ها راه سرراستی برای تفكيك ميان تلفظ اين دو ندارند، اما ما داريم و می‌توانيم استفاده كنيم. اين به عربی ربطی ندارد. به فارسی و عبری مربوط است.اين‌ها را ببينيد: قف، كاف، قديمه.
سوم. قبلا درباره‌ی معنای نام اين حزب هم توضيح داده بودم: + و +. بعيد است حسين درخشان كه رفته و تا دوهزار سال پيش من را كاويده اين‌ها را نديده باشد.
چهارم. ديديم كه حتا مقاله‌ای از ويكيپديا كه درخشان به آن لينك داده است نيز تلفظ اين نام را با Q آغاز كرده است نه با K و اين يعنی نويسنده تلفظ ק را مانند من می‌بيند نه مانند درخشان.
پنجم. پرونده‌سازی از نوع نيمه‌ی پنهانی كار بدی است. آسمان را به ريسمان بچسبانی كه چه؟ به فرض (فرضی كه نمی‌دانم با چه شاهدی می‌شود تأييدش كرد) من تلفظ نامی عبری را لجوجانه غلط می‌نويسم و كسی هم در وبلاگش من را استاد خطاب كرده، حالا از كجا معلوم كه اين كار من به قول درخشان «deliberately misspell» است، آن هم با قصد «reverse its meaning»؟ و بی‌تعارف خاك بر سر «anti-Israeli propaganda machine» كنند كه من عضوش باشم و برای ستيز با اسرائيل بيايم بكوشم نام حزب شارون را غلط معنا كنم. غلط معنا كنم كه چه شود؟ كه يهوديان فارسی زبان ساكن اسرائيل كه عبری نمی‌دانند (اصلا چون‌اين كسی وجود دارد؟) و همه هم خواننده‌ی وبلاگ من اند، به اولمرت رأی ندهند و به پرض يا بی‌بی رأی بدهند؟ اين می‌شود اسرائيل ستيزی؟
ششم. اميدوار باشيم اين ماجرای نوشته‌ی درخشان به اين دو نوشته‌ی چند ماه پيش من ربطی نداشته باشد: + و + .
هفتم. هم‌آن ابتدای كار نامه‌ای برايش نوشتم و همه‌ی اين‌ها را كم و بيش در آن نامه توضيح دادم. ظاهرا او حتا نوشتن يك كلمه «received» را هم در جواب من كاری متظاهرانه می‌داند، و گر نه دليلی نداشت كه ناديده‌اش بگيرد.
هشتم. در نظرگير وبلاگش هم چند نظر هست. بامزه است. يكی پنداشته من اخراجی دانش‌گاه هستم، يكی فرض كرده من استاد دانش‌گاه ام. يكی فحشم داده كه نوچه‌ی گوبلزام. يكی از درخشان خواسته هر چند من در ترجمه خطا كرده‌ام، ببخشايدم و با من غيراخلاقی برخورد نكند. (مگر من چيزی را ترجمه كرده‌ام؟) يكی گفته من مثل بلبل عبری حرف می‌زنم (بلبل كه عبری حرف بزند چه شود) و يكی حتا سطری به عبری نوشته است به اين مضمون كه «دارم سعی می‌كنم عبری بنويسم». يكی دو نفر هم بودند كه كوشيده بودند با ماجرای تلفظ قف علمی برخورد كنند و به مقاله‌هايی در اين‌باره ارجاع داده بودند. از دور رويشان را می‌بوسم.
نهم. در كار گلاب و گل حكم ازلی اين بود، كان شاهد بازاری وين پرده‌نشين باشد. چه عيب دارد؟ بگذار من عربی متظاهر به دانايی باشم و نان‌خور دست‌گاه تبليغی ضداسرائيل در ايران و شاهد بازاری، حسين درخشان هم آريايی دانای فروتن پاك‌دامن پرده نشين رياستيز. عيبی دارد؟
دهم. دوست ندارم در كار نيكان فضولی كنم. ای بسا اگر من هم به قول او «يك تبعيدی عصبانی» بودم، شلوار تر مخالفان تردامنم را دو متر بالاتر به ميخ رسوايی می‌آويختم. اما گمان می‌كنم چيزی كه برای درخشان مهم است جنگيدن است نه چون‌آن كه ادعا می‌كند جنگيدن با اين آدم يا آن منش. او با شكرخواه باسواد هم می‌جنگد، با من بی‌سواد هم می‌جنگد. با معماريان نجيب هم می‌جنگد، با من نانجيب هم می‌جنگد. پيش از اين نامه‌ی محبت‌آميز هم در جواب نامه‌ام نوشته است. بنای بودن او نه بر درخشان بودن كه بر ضد فلان بودن اُست‌وار است و تير خلاصش اين است كه با او نجنگی.

قديمه برد

2006-03-29T02:01:00.000+03:30

هر چه صبر كردم كه كامران روی ديوار غربی بنويسد نتيجه‌ی انتخابات و اوضاع و احوالش چه بوده چيزی ننوشت. پس خودم بايد دست به كی‌برد شوم. عرض به حضور شما كه در ميان تعجب همه، شركت‌كنندگان كم و بی‌حال بودند. در حالی كه همه فكر می‌كردند كولاك خواهد شد. قديمه احتمالا 29 تا 32 كرسی از 120 تا را برده است، كارگر بين 20 تا 22 كرسی را و ليكود بين 11 تا 12 كرسی. كلا رای پخش است و به احتمال بسيار زياد قديمه با كارگر ائتلاف خواهد كرد و سياست «لولو رو بپا» سياست اولمرت خواهد بود. او به پرض خواهد گفت «لولوی افراطی‌ها را ببين و به آن چه من می‌گويم قانع شو. برو سراغ بيمه برای كارگرها و درمان برای شهروندان. به مذاكرات صلح كاری نداشته باش.» به ليكود خواهد گفت «عمو سبيلوی حزب كارگر را ببين و به من رضايت بده. من كمكت می‌كنم حزبت را تا انتخابات بعدی بازسازی كنی.» به حماس و فلسطينی‌ها خواهد گفت «از شكست من و قوت گرفتن ليكود بترسيد و به جزئی از زمين‌هاتان قانع شويد.» و به اسرائيلی‌ها خواهد گفت «اگر من يك گوشه‌ی فلسطين را خالی نكنم فلسطينی‌ها خواهند خوردتان.» اين هم خبر منبع اسرائيلی: +

عمری شارون هم در اين هير و وير دلش خوش است كه هر چند ليكودی‌ها كار دادگاه او را تا زندان رفتنش دنبال كردند، امروز شكست سختی خورده‌اند. اين هم خبرش: +

فقط يك كلمه‌ی ديگر

2006-03-28T01:06:00.000+03:30

از نيشابور كه سمت مقبره‌ی عطار و خيام می‌روی – اگر رفته باشی، يادت هست – چهار ستون كوچك آجركاری سلجوقی هست، چند قدم بعدترش جاده‌ای فرعی به راست می‌پيچد. پايان جاده مقبره‌ای است؛ مقبره‌ی ابوسعيد مغربی. ابوسعيد از صوفيه‌ی قرن چهارم هجری است. به‌ش می‌گويند جنيد ثانی؛ از مراكش به نيشابور مهاجرت كرده و آن‌جا از دنيا رفته است. سال‌ها و قرن‌ها گذشته است. در زمان سلطنت محمدرضا پهلوی، نعمت‌اللهی‌های رضاعليشاهی انگار، مقبره‌اش را بازساخته‌اند و جايی كرده‌اند برای تجمع و دفن پی‌روان نيشابوريشان. حتا سنگ قبر ابوسعيد را هم متشيع كرده‌اند و در حاشيه‌ی سنگ صلواتی نوشته‌اند شامل اسم رسول الله و فاطمه‌ی زهرا و دوازده امام.
اين بار در نيشابور به ديدن مقبره‌ی ابوسعيد رفته بوديم. بنايی بس‌يار ساده و در اطرافش گورهايی ساده. روی يكی از گورها سنگی بود كوچك؛ شايد حدود سی سانت در چهل سانت. روی سنگ چيز زيادی ننوشته‌اند. اسم و فاميل پسری كه آن زير خفته است و اسم پدرش و اين كه در تاريخ فلان در سن بيست و يك سالگی از دنيا رفته است و زير همه‌ی اين‌ها فقط يك كلمه‌ی ديگر.
هم‌راهمان گفت پسرك دختری را دوست می‌داشته است؛ عاشقش بوده است، در سال‌های جنگ. رفته بوده خواست‌گاری. گفته بودندش نه. دليلش هم اين كه پدرش درويش است. غم‌گين، آمده بود نزديك مقبره و خودش را زير قطار انداخته بود. تمام.
آن كلمه‌ی ديگر را بگويم؟ نوشته بود عشق.

2006-03-14T00:43:00.000+03:30

جهل نام تمام قاتلان زمین است

2006-03-14T00:33:00.000+03:30

چند روز پيش به خواهش دوستی كه ناديده عزيزش می‌دارم اين نامه را نوشتم. اما نشد كه برايش بفرستم. نگاهش داشتم كه كمی اصلاحش كنم و بفرستم. خبر نداشتم ام‌روز بنا بوده چون‌اين كنند.
ام‌روز شنيدم مخالفان دفن جسد شهيدان، بعد از اين كه موافقان كتكشان زده‌اند، به دفتر رئيس دانشگاه حمله كرده‌اند، شيشه‌ها را شكسته‌اند و او را كتك زده‌اند. من اين رئيس را می‌شناسم. می‌دانم مرد معتدل و سليمی است. اگر نبود هم، گمان نكنم كسی حق داشته باشد با كتك زدن او اعتراضش را نشان دهد. داستان هم‌آن است كه بارها به هم گفته‌ايم. دو سوی دعوا وقتی مخالفشان را می‌زنند چون زورشان می‌رسد، يك اندازه از عقل و رفتار عقلانی تهی اند. فرقشان اين است كه يكی قدرت دارد و ديگری ندارد. اما اين فرق هيچ حقانيتی برای هيچ كدام نمی‌آورد.
يكی صدايش را به سرش می‌اندازد و كار زشت خودش و هواداران بی‌مايه‌اش را با دفن امام دوم مقايسه می‌كند و آن ديگری كه زورش به حداديان و هم‌راهان نمی‌رسد سهراب‌پور را كتك می‌زند. واقعا دانش‌جو يعنی كسی كه سهراب‌پور را كتك بزند؟ يادم هست كه صدرنژاد رئيس دانشگاه بود. ما را نشان می‌داد و می‌گفت «شما خوارج ايد» بعد خودش را نشان می‌داد و می‌گفت «امامتان را رها كرده‌ايد و به قرآن صامت چسبيده‌ايد.»
اما ما هرگز با او كتك‌كاری نكرديم. البته يك بار يك نفر اين كار را كرد، اما خودسر. وقتی كه ما نبوديم. روش ما اين نبود. هر بار كه طرح تحصن و راه‌پيمايی و اعتراضی را ريختيم، پنهانی كسانی را مامور كرديم كه نگذارند كسی به صدرنژاد آسيبی برساند. می‌گفتيم ما دانش‌جو ايم و كتك زدن كار ما نيست. اما حالا؟ چه بگويم؟ اين هم نامه‌ی نفرستاده.
O
سلام
چه بنويسم؟
بگذاريد دفن كنند. بگذاريد با كارهايشان دنيا را به كام هر كه خواهند كنند.
می‌خواهيد بدانيد چه می‌كنند؟
مفهوم شهادت را به شهيد تقليل می‌دهند. شهيد را به تن شهيد. تن زنده‌ی شهيد را به جسد بی‌جانش. جسد بی‌جان را به استخوان‌پاره‌هايی در حال زوال. استخوان‌پاره‌ها را نيز در هر معبری در گوری و پشت گنبد و بنايی می‌نهند. ميل به قرب به معنا و عالم عليا را نيز به ميل به قرب به اهل معنا می‌كاهند. اهل معنا را نيز به استخوان‌پاره‌های زير اين بناها و مقبره‌ها. ميل به قرب را بدل به ميل به لمس می‌كنند و شيعه را از مترقی‌ترين چهره‌اش تهی می‌كنند و شيعيان را مردمی می‌نمايند كه منتظر اند تا خدا خودش مهدی سياف را بر اسب سپيد برساند و روزگارشان را خوش كند. مردمانی كه عشقشان و غايتشان اين است كه دستی بر ضريحی و مقبره‌ای بسايند و ندانند آن كه بوده است كه اين زير خفته است. بازی خمينی‌زدايی زود به ثمر نشسته است. با نام خود او و با استخوان‌پاره‌های شهدای راهی كه او ترسيم كرد، دارند او را می‌زدايند. هر كه می‌گويد نه؛ به من بگويد رسم خمينی اين بود؟
نگوييد او گفته است تربت اينان مزار عارفان و دل‌سوختگان خواهد شد. اين حركت به كوچه و بازار كشاندن مزار شهيدان با اين توجيهات خنك كه «ببينند و خجالت ببرند و سر بر شانه‌ی هم ننهند» كجا و آن نگاه و جمله‌های آتش‌ناك او كجا؟
اين خمينی‌زدايی نه تنها به نفع ياران و ياوران و دوست‌داران و ارادت‌مندان او نيست، كه به نفع مخالفان مدرن او نيز نيست. چه اين زدودن با حاكم كردن تصويری خرافه‌آلود و متحجر است كه نه به صغير رحم می‌كند و نه به كبير رحمت می‌آورد.
اين زدودن حتا به نفع مخالفان متحجر خمينی نيز نيست. اينان شايد بتوانند در پستوهاشان با خرافه‌های جاهلانه و شرك‌آلود، با طلسم آويختن بر ديوارهای خانه‌شان و شكستن آنتن تلويزيون و چسب زدن به دهانه‌ی ضبط صوت روزگاری ديگر به حياتشان ادامه دهند. اما باور كنند به نفعشان نيست كه مردم ببينند در نهان‌خانه‌هاشان با چه صنم‌هايی عشق می‌بازند. فرزندانشان نيز از گردشان خواهند پراكند، كه روی پاسخ گفتن به اين سوال ديگران را نخواهند داشت كه پدران شما كاهنان و جادوگران اديان باستان اند يا شيعيان علی.
طنز روزگار را ببين كه آنان كه فرياد می‌كشند و می‌كوشند از دزديدن حرف اهل تاريخ و تحقيق درباره‌ی هلوكاست برای خود كلاه مشاورت و قبای معاونتی بدوزند، خود با پاره‌های بازمانده‌ی تن والاترين شهيدان و عزيزترين و پربركت‌ترين جوانان و پيران برنادل اين كشور دكانی چون هلوكاست می‌سازند.

دل قوی داريد. ايستادن و پای فشردن چاره‌ی كار نيست. كنار شرار بولهبی چراغ مصطفوی همواره روشن است. متاع كفر و دين بی‌مشتری نيست. اين جنگ تا قيامت مستدام است و نه باطل از پا نشستنی است و نه حق خفتنی. يقين دارم امروز جهاد با جدال احسن با جهل و متحجران مانند جهاد آن شهيدان ماجور خواهد بود. اما جهاد با جدال احسن. از اين می‌ترسم كه هر درگيری‌ای جای عقل را بستاند و به جايش دش‌نام و جهالت بنشاند.

من هم تزار روسيه هستم در اين اتاق

2006-03-07T17:07:00.000+03:30

الآن كه با حسرت از پشت پارتيشن اتاق بی‌روزنه‌ام به پنجره‌ی اتاق كناری نگاه می‌كنم و حسرت يك قلپ هوا را می‌خورم، می‌فهمم روسيه در دوری از دريای آزاد چه كشيده. گيرم كه اصلا آن نقل قول هم يك‌سره دروغ باشد.

حساب

2006-03-07T14:45:00.000+03:30

از نگاه من شهرزاد واقعا حرف حساب گفته است.

چند سطر برای هشتم مارچ

2006-03-06T18:42:00.000+03:30

اغلب وقتی چيزی درباره‌ی آنتی‌سميتيسم يا تبعيض جنسی می‌خوانم تعجب می‌كنم. نمی‌فهمم چه ايده‌ای وامی‌داردشان كه برای رفع تبعيض، خط فاصل را پررنگ‌تر كنند. اگر بنا است يهوديان و زنان و سياهان و ديگر اقليت‌ها حقوقی مثل ديگران داشته باشند، بايد مراقب باشيم كه رسما جدا از ديگران نبينيمشان.
منظورم از جدا نديدن اين نيست كه فرقشان را ناديده بگيريم و هنجاريشان كنيم. ما فرق چشم‌عسلی‌ها را با بقيه می‌بينيم، و چشم‌هاشان را سياه يا سبز نمی‌كنيم. اما در عين حال آن‌ها را ديگرانی نمی‌بينيم كه مسائلشان جدا است و نياز به حمايتی بيش‌تر دارند.
حتا اگر اين حاميان به اين فكر كنند كه دست حمايت بر فراز سر زنان و يهوديان و سياهان و ديگران گرفتن، يعنی گوش‌زد كردن و رسميت دادن به اين كه «اين‌ها ضعيف و نيازمند حمايت اند.» ديگر ساده چون‌اين نمی‌كنند.
بيا و با همه يك‌سان رفتار كن. در دادگاه ميان سياه و سفيد فرق نگذار. بگذار اختلاف رنگ پوست يك موضوع طبيعی باشد نه يك موضوع حقوقی. اين يقينا بسيار اثرگذارتر از اين است كه وكيل مدافع سياهان در دادگاه‌ها شوی و پوز همه‌ی سفيدها را در دعاوی ميان‌دورنگ بزنی.گاه كسانی برايم طوماری می‌فرستند كه امضا كنم شايد جان انسانی را نجات بدهيم، در بعضی از اين طومارها پيدا است كه انگيزه نه حق يا ناحق بودن حكم عمومی اعدام يا اعدام يك انسان خاص، كه زن بودن او است. اين‌گونه می‌خواهيم تبعيض جنسيتی را درمان كنيم؟

O
پی‌نوشت برای پرستو:
نشد. نكته‌ی حرف من هم‌اين‌جا بود كه مرد بودن من و زن بودن تو مثل رنگ پوست و چشم است، نه مثل عضويت حزب. بيا باش طبيعی برخورد كنيم. باز تو می‌گويی اقليت و اكثريت.
مهم اقل و اكثر است يا رفتار نادرست؟ مثلا اگر اقليت می‌توانستند زور بگويند و اكثريت را بچزانند ديگر همه چيز درست بود؟ و تازه با كدام آمار زن‌ها اقليت اند و مردها اكثريت؟ يا نكند خيال كرده‌ای من طرف‌دار حفظ وضع موجود ام كه به من می‌گويی اكثريت؟
آن روز را يادت هست توی ساختمان همشهری در گلشهر؟ پای آسانسور؟ دو نفر آدم كه فكر می‌كردند هم را می‌شناسند و يادشان نمی‌آمد طرفشان دقيقا كی است؟
من و تو هم‌آن دو نفر آدم ايم. نه اقليت و نه اكثريت. و اگر فرصت كنيم بنا است درباره‌ی شيوه‌های نگارش زبان فارسی كار مشتركی كنيم. هر دو هم از بدی بدمان می‌آيد و از خوبی خوشمان. گمان كنم اين طور بهتر باشد.

حال شمر و دعايش

2006-02-21T20:39:00.000+03:30

می‌گويند بعد از واقعه‌ی كربلا، شمر را ديدند كه دامن كعبه را گرفته بود و دعا می‌كرد «رب انی شريف و انت تعلم. فاغفرلی». يعنی خدايا من شريف ام و تو می‌دانی، پس ببخشم.

نه خنده‌دار، كه دردناك است كه می‌بينم اين روزها و هم‌اين اطراف هم، كسانی دعايی مثل اين می‌خوانند. خيال می‌كنند اگر آدم بی‌گناه را زخم بزنند، باز هم شريف می‌مانند و خدا می‌بخشدشان؟

می‌توانی بی‌خشونت كنار آن‌ها زندگی كنی؟

2006-02-09T20:27:00.000+03:30

سردبیر روزنامه دانمارکی گفته است: می‌خواستم ثابت کنم که مسلمانان و مسیحیان نمی‌توانند صلح‌آمیز در کنار هم زندگی کنند. + .

محسن از غيرت سخن گفته است

2006-02-09T15:56:00.000+03:30

محسن از غيرت سخن گفته است. «عزيز جان تو با اين غيرتي که داري بسيار ترسناک مي‌شوي. من هم مثل هر آدم طبيعي ديگري از چيزهاي ترسناک مي‌ترسم!» + . نوشته‌ی 20 بهمن با نام غيرت.

لعنت بر او كه چون‌اين تعليمت كرد

2006-02-09T15:10:00.000+03:30

پدرم دوران سربازيش آش‌پز تيمسار فاضلی بوده است. هيچ وقت از تيمسار بد نگفته است. بارها از عرضه و لياقت و شرف و وجدانش برايم تعريف كرده است. می‌گفت «خانم تيمسار هر از چندی دستور می‌داد غذا می‌پختيم، چلو خورش قرمه‌سبزی، زياد. ظرف يك‌بار مصرف هم نبود. می‌ريختيم توی كاسه‌های رويی و يك بشقاب رويی هم درش می‌گذاشتيم.»

از كيفيت غذا هم زياد تعريف می‌كرد كه به چشم بيا نبوده ولی خوب و كافی و شاه‌وار بوده است. می‌برده‌اند در پايين‌ترين محله‌های شهر. دروازه‌غار. گود عرب‌ها. می‌داده‌اند به مردم گرسنه. با ظرفش. و برمی‌گشته‌اند. نمی‌دانم چند وقت يك بار. هفته‌ای يا ماهی.

حالا بياييد و اين را بخوانيد. زنك بی‌شرم ديوانه سالی سی‌ميليون تومان خرج می‌كند كه نذر دارم. هشت‌صد كيلو گوشت گوساله. دو ميليون تومان هزينه‌ی آش‌پز. كه چه؟ كه بدهد همسايه‌هايش بخورند. مردم نيازمند و گرسنه‌ی ديباجی. حتا قصاب به صدا درآمده كه «چرا آن‌جا؟ گرسنه اگر آن‌جا نيست جاهای ديگر هست.»

جواب شنيده «آخه نذر من اون‌جا است.»

لعنت به كسی كه به تو اين نذر و اين دين را آموخت. لعنت به كسی كه تو را با اين آداب بزرگ كرد. می‌خواهی گند تفرعن و حيوانيتت را همه ببينند؟ چرا حسين را بدنام می‌كنی؟ چرا دين را به گند می‌كشی؟ لعنت به اعتقادهای اين‌چون‌اين.

بابا چه كرديد؟ داد حسام هم درآمد

2006-02-09T15:06:00.000+03:30

اين هم حسام‌الدين شايسته از اتريش. می‌گويد «یعنی هر کسی آتش نزد، دلش به درد نیامده.» + .

كی شما روزه گرفتيد؟

2006-02-09T14:52:00.000+03:30

دی‌شب باران كه گرفت، اين همه فرياد و غريو كجا رفت؟ ام‌روز تا نزديك ظهر كجا بودند؟ از اول عمرشان تا حالا كم خوانده‌اند «ياليتنی كنت معكم»؟ چند نفر ماندند؟ وقت ناهار چند نفر شدند؟ محمد كاظم كاظمی لابد هم‌اين‌ها را ديده بود كه می‌گفت «ای جماعت نه اگر بیش کمی عار کنید/كی شما روزه گرفتید که افطار کنید؟» اين‌ها با تقريب خوبی هم‌آن‌ها هستند كه وقت اذان ظهر روز دهم محرم نماز نمی‌خوانند كه «شور حسين ما را گرفته است.» اين‌ها هم‌آن‌ها هستند كه در مقابله با آمريكا و دفاع از وطن چون‌آن رجز می‌خوانند كه ما احساس بی‌غيرتی و بی‌دينی و وطن‌فروشی كنيم. هم‌آن‌ها كه روز حادثه تا موبايلشان قطع شود، حسين را می‌فروشند، علی را می‌فروشند، كس و كار و وطنشان را می‌فروشند. هم‌آن‌ها كه لاف برادريشان گوش فلك را كر كرده. يقين كاظمی هم‌اين‌ها را ديده بود كه گفت «گفتيد لب ببند، كه با هم برادر ايم/من يوسف ام، كه است كه با من برادر است؟»

فردا اگر جنگی شود اول از همه هم‌اين جوجه‌های مزلف پرمدعای بی‌هنر ميدان را خالی خواهند كرد. مدافعی اگر بماند هم‌آن تن و دل شكسته‌های يادگار جنگ پيشين اند. چرا آن‌ها را خانه‌نشين كرده‌ايم و پرچم غيرت را دست اين قرتی‌ها داده‌ايم كه هر نام بلندی را به لوث خودشان بيالايند؟ اين همه خفت و جهالت بس نيست؟

گير افتاده‌ايم وسط دو گروه کينه‌‌جو و ديوانه

2006-02-09T11:25:00.000+03:30

داد داريوش هم از ملكوت به آسمان بلند است. چه دادی هم. بخوانيد: + .

دكتر سروش هم به سبك خودش انشايی نوشته است سعدی‌وار. بخوانيد: + .

مصطفی ملكيان هم از خشونت عشق گفته است. + . دوستش دارم. اما گمان من اين است كه پروژه‌اش شكست‌خورده است.

خواهد گفت این چیزی است که ایران می‌خواهد

2006-02-09T02:22:00.000+03:30

اين هم گزارش رهی از فرانسه. چه استعدادی داريم در نشان دادن خودمان به شكل آن‌چه كه نيستيم. + .

نام محمد را به آن‌چه نمی‌پسنديد پی‌وند نزنيم

2006-02-09T01:55:00.000+03:30

محمد را اگر دوست داريد، هم‌آن‌گونه بخواهيدش كه خود گفت «رحمة‌للعالمين» نه آتش‌افروز و سنگ‌پران. + . دم مهدی جامی گرم.

پسر جان! جانت بالا می‌آمد كمی زودتر؟

2006-02-09T01:25:00.000+03:30

اين هم يك اعتراض مدنی بعد از مرگ حضرت سهراب. + . يك معاهده‌ی بين‌المللی يافته‌اند كه بر اساسش می‌توانند مثل بچه‌ی آدم از ناشر كاريكاتورها شكايت كنند.

آتش زدن برای بودن؟

2006-02-08T18:59:00.000+03:30

شايان هم به اين نتيجه رسيده كه اين‌ها پی‌رو مكتب «آتش می‌زنم، پس هستم» هستند. + .

كنار می‌گذارند؟ از چه؟

2006-02-08T14:10:00.000+03:30

سميرا می‌گويد «می‌آیی دو کلام دوستانه نظر بدهی، به قول ِ دوستمان محترمانه می‌فرستندت بیرون.» من می‌پرسم «كدام تو؟ كدام بيرون؟» من و تو از اولش تويی نبوديم. ما پی‌وندی با كسی نداريم. تنها دل‌بسته‌ی پاكی و درستی ايم. نه عضو حزب ايم نه نوچه‌ی حضرات. بخوانيد: + .

يك نامه از يك قرن پيش

2006-02-08T14:02:00.000+03:30

درست صد سال پيش، حدود سه ماه پيش از صدور فرمان مشروطيت، آيت‌الله سيد محمد طباطبايی نامه‌ای به مظفرالدين‌شاه نوشت. صد سال گذشته است. مشروطه را امضا كردند. تهران را گرفتند، سلسله را عوض كردند، نظام را هم. به چه اندازه از آن‌چه می‌خواستند رسيدند؟

متن را ببينيد.

«اعلی‌حضرتا! مملکت خراب، رعيت پريشان و گدا است. [دست] تعدی حکام و مأمورين بر مال و عرض و جان رعيت دراز. ظلم حكام و مأمورين اندازه ندارد، از مال رعيت هرقدر ميلشان اقتضا کند، می برند. قوه‌ی غضب و شهوتشان به هر چه ميل و حکم کند، از زدن و کشتن و ناقص کردن، اطاعت می‌کنند. اين عمارت و مبل‌ها و وجوهات و املاک، در اندک زمان، از کجا تحصيل شده؟ تمامْ مال رعيتِ بی‌چاره است. اين ثروتِ هم‌آن فقرای بی‌مكنت (اند)[است] كه اعلی‌حضرت بر حالشان مطلع ايد. در اندك زمان از مال رعيت صاحب مكنت و ثروت شدند. پارسال دخترهای قوچانی را در عوض سه ری گندم ماليات كه نداشتند بدهند، گرفته، به تركمان‌ها و ارامنه‌ی عشق‌آباد به قيمت گزاف فروختند. ده‌هزار رعيت قوچانی از ظلم به خاک روس فرار کردند. هزارها رعيت ايران از ظلم حکام و مأمورين به ممالک خارجه هجرت کرده، به حمالی و فعلگی گذران می‌کنند و در ذلت و خواری می‌ميرند. حالت حاليه‌ی مملکت اگر اصلاح نشود، عن‌قريب اين مملكت جزء ممالک خارجه خواهد شد. البته اعلی‌حضرت راضی نمی‌شوند در تواريخ نوشته شود در عهد همايونی ايران به باد رفت، اسلام ضعيف و مسلمين ذليل شدند.اعلی‌حضرتا! تمام اين مفاسد را مجلس عدالت، يعنی انجمنی مركب از تمام اصناف مردم كه در آن انجمن به داد عامه‌ی مردم برسند، شاه و گدا در آن مساوی باشند[، چاره خواهد كرد]. مجلس اگر باشد اين ظلم‌ها رفع خواهد شد، خرابی‌ها آباد خواهد شد، خارجه طمع به مملکت نخواهدکرد.»

باز هم لينكی دگر در باب آتش‌بازها

2006-02-08T13:58:00.000+03:30

هنوز ترجيح می‌دهم چيزی نگويم و فقط لينك بدهم. + .

اين هم از آن لينك‌های ظاهرا بی‌ربط

2006-02-07T22:49:00.000+03:30

اين هم از آن لينك‌های ظاهرا بی‌ربط به ماجرای دی‌شب كه در عمقش پی‌وند محكمی با آن داستان دارد. + (مطلب بی‌نام سه‌شنبه هجده بهمن).

باز هم ماجرای دی‌شب

2006-02-07T22:34:00.000+03:30

برای اين كه داد و فرياد نكنم ساكت می‌مانم و هيچ نمی‌‌‌گويم. اين دو مطلب را هم بخوانيد. + و + .

عقل و غيرت، جهل و حيرت

2006-02-07T13:40:00.000+03:30

براى سربلندى عقل و غيرت لازم است. نه از سر نفهمى زير چتر حمايت جفتك و چهاركش زدن و اداى غيرت درآوردن و همه جا را به گند كشيدن و از گند خود لذت بردن. بايد دست هر كس را كه در گفتن اين كوتاهى نكرد و گفت اين حمله جز بلاهت چيزى نيست بوسيد. نه نبى اكرم محتاج اين طرف‌داران بى‌خرد است نه ايران چون‌اين شهروندانى نياز دارد. كفايت پليس و ماموران نظممان هم ستودنى است كه اعلام مى‌كنند هيچ كس را دست‌گير نكرده‌اند. اگر كسى در مجلس وظيفه‌اش را بداند، بايد بپرسد كه چرا و با چه مجوزى مى‌توان به سفارتى حمله كرد، گرفت و بعد به خانه رفت بى‌ اين كه حتا بازجوييت كنند. بخوانيد: + (مطلب 18 بهمن) و + .
اين را هم هر چند در ظاهر بى‌ربط است بخوانيد: + .

چند عدد و رقم

2006-02-06T17:51:00.000+03:30

مركز پژوهش‌هاى مجلس گزارشى در مورد انحراف بودجه‌ى 85 از اهداف برنامه‌ى چهارم توسعه تنظيم كرده است: + .

غزل زخم‌های چركين

2006-02-06T08:18:00.000+03:30

دمر می‌اندازندت روی تخت چوبی. از بيخ گردن تا كمرت را آن قدر با شلاق زده‌اند كه پر از شيارهای عميق شده. خون آمده، دلمه شده، باز آمده، لايه لايه بسته، نفست درنمی‌آيد. جان نداری. جان نمانده برايت. چشم‌هايت را نيم‌نا باز می‌كنی. چشمت به رخت جاندارمی می‌افتد كه تنم است. دهانت را باز می‌كنی كه تف بيندازی. جان نداری. آب دهانت پر از خون‌آبه از كنار لبت پايين می‌ريزد. با مشت كوبيده‌اند توی دهانت.
دور و بر را می‌پايم. كسی نيست. با دست‌مال دهانت را پاك می‌كنم. يك لته كهنه برمی‌دارم با يك لگن‌چه آب. زخم‌ها را می‌شويم. می‌دانم. دردت می‌آيد. اما اگر نشويم بدتر می‌شود. چرك می‌كند. می‌دانم. فكر می‌كنی اين هم ادامه‌ی شكنجه است. درد به‌ت جان می‌دهد. ناله‌ات بلند می‌شود. ناله است اما پر از خشم و كلمه‌های نيم‌جويده. گوشم بايد عادت كرده باشد. اما هنوز نكرده. هنوز وقتی اين صدا را می‌شنوم قلبم درد می‌گيرد.
جان گرفته‌ای. يك‌ريز فحش می‌دهی. فحش‌هايت همه درنده است. تهديد هم می‌كنی. تو آينه ای. هر چه گرفته‌ای پس می‌دهی. من آرام لته را روی زخم‌ها می‌كشم و توی لگن‌چه می‌شويم. گرمی دستم كه گاه به تنت می‌خورد برايت رنگ هر چه داشته باشد، رنگ محبت ندارد. زخم‌هايت می‌سوزند. فحش می‌دهی. فحش می‌دهی.

لگن‌چه پر از سياهی خون دلمه شده است. می‌شويمش. مركوركرم می‌ريزم تويش. ظرف پنی‌سلين را برمی‌دارم. شكل نمك‌پاش است. پر و پيمان روی زخم‌هايت می‌پاشم. داد می‌كشی. دست‌هايت را به تخت بسته‌ام. فحش می‌دهی. فحش‌هايت درنده اند. تو آينه ای؟ فحش‌هايت هر چه می‌گذرد پررنگ‌تر می‌شوند. چشم‌هايت را نگاه می‌كنم. دارند از حدقه بيرون می‌زنند. تمام باز و عصبی. لته را توی مركوركرم فرو می‌كنم. می‌گويم «درد دارد. بايد تحمل كنی.» دريده‌تر فحش می‌دهی. طولانی‌تر. عصبی‌تر. رگ‌های چشمت سرخ و سياه توی سفيدی چشمت درشت شده‌اند. لته را روی پشتت می‌كشم. آرام می‌خوانم «لالا لالا گل پونه/بخواب نازم نگير بونه». نمی‌شنوی. گوش‌هات را تيز می‌كنی. بعد عصبی‌تر می‌شوی. چه جانی گرفته‌ای. چه تقلايی می‌كنی. تمام پشتت را دوا می‌زنم. گوش‌هايم را پنبه می‌گذارم. جلوی چشمت. و آرام لالايی می‌خوانم. می‌دانم درد داری. اين را هم می‌دانم كه اگر عصبی‌تر شوی، چشم‌هات هم خون‌ريزی می‌كنند. زخم‌ها عميق اند و مدت‌ها طول می‌كشد تا خوب شوند. «لالا لالا گل پسته/شده‌م از روزگار خسته».

اندكى عقل نياز است. بيار.

2006-02-05T14:09:00.000+03:30

هم‌اين. اندكى عقل نياز است. تقريبا همه بر سر اين نياز با هم موافق ايم. اين در ادامه‌ى آن حرف كه گفتم نوبت ما هم مى‌رسد. اما درباره‌ى نياز به عقل: + و + .

ديگر ولى ندارد

2006-02-05T12:51:00.000+03:30

عزيز من اگر تو هم مى‌بينى كه زندگى قشنگ است، چرا بعدش مى‌گويى «ولى»؟ ديگر ولى ندارد. دنيا با همه چيزش قشنگ است. آن‌ها هم كه تو زشت مى‌بينى قشنگ است. شاعر شدن من و تو هم قشنگ است. چرا مى‌گويى ولى؟ مگر تو نبودى كه از ولى بدت مى‌آمد؟ مگر تو نبودى كه تا مى‌گفتند فردا وليت را بياور، مى‌گفتى اى بابا! باز ولى. خوب حالا ديگر ولى نياور توى كار. من ام و تو و او. ما و شما و ايشان. دنياى بزرگ و زيبا. ولى هم ندارد. مى‌خواهى برقصى؟ برقص. من هم برايت كف مى‌زنم. دنيا تنگ نيست. زندان نيست. بله. من هم مثل تو شنيده‌ام الدنيا سجن المومن. ايمان آرام و قرار است. من و تو هم هر وقت به آرام و قرار رسيديم، هر وقت دنيا را خورديم و لذتش را برديم، هر وقت ديگر كارى نداشتيم در اين دنيا، دلمان بيش‌تر مى‌خواهد. دلمان مى‌خواهد برويم جايى كه بيش‌تر و بزرگ‌تر باشد. الدنيا سجن المومن معنيش اين است. نه اين كه دنيا چرك و پليد است. كى‌ گفته؟ تو پليدى مى‌بينى؟ من كه نمى‌بينم. همه‌اش خوب است. من هم خوب ام. تو هم خوب اى. او هم خوب بود.

رنگ زندگی

2006-02-05T08:30:00.000+03:30

زندگی كه قهوه‌ای نيست. تو داری قهوه‌ای می‌بينيش. بس كه زبانت تلخ است. بس كه فكرت بد است. آس‌مان بالای سرت را نگاه كن، آبی است به چه قشنگی. زمين زير پايت را ببين. سبز است. مثل مخمل سبز. دستت را دراز كن از ظرف ميوه بردار و بخور. ليموی زرد، پرتقال نارنجی، انار سرخ.

به من نگاه كن. به ديگران نگاه كن. خيال نكن. نگاه كن. تقريبا هرجای زندگی كه نگاه كنی قشنگ است. قشنگ‌تر از نبودنش است. حالا تو دوست داری توی دل و چشم و سرت پر از آتش و چرك و خون‌آبه باشد؟ چرا؟ حيف تو نيست؟ حيف زندگی نيست؟

ما را كه از غم رهاند؟

2006-02-04T23:32:00.000+03:30

من و بسياری ديگر، اين روزها كه انگار دويست سال است حاج اسماعيل دولابی ديگر جان در بدن ندارد، هنوز بنده‌ی نوازش‌های او هستيم. آن سال كه او رفت، من نشستم و صد روز روزی يك مطلب در وبلاگی به ياد او و با لحن او نوشتم. بعد هم برش داشتم و رفتم سر زندگی خودم. ام‌روز هوس كردم - و كسی كه نديده‌ام و نمی‌شناسمش باعث اين هوس شد - كه باز هم‌آن نوشته‌ها را بگذارم روی يك وبلاگ.

عناصر لازم برای دريافتن يك لطيفه

2006-02-02T22:22:00.000+03:30

مامور پنتاگون: آدم خوبی كه چند سال پيش، القاعده و ملحقات را ايجاد كرده است و حالا دارد دنبالشان می‌گردد كه قضيه‌شان را حل كند.

كی‌ال‌ای: ارتش آزادی‌بخش كوزوو. يك گروه توپ القاعده‌ای كه كارش آزاد كردن كوزوو، جهاد با صرب‌ها و قاچاق آدم مخصوصا دختران تن‌فروش اوكراينی است.

پاكستانی: مسلمان ساده‌دلی كه خيال می‌كند القاعده يعنی سپاه فرستادگان خدا و بر هر مسلمان واجب است كه دوستشان بدارد تا به بهشت برود.

بهشت: بدجايی نيست جان شما.

جهنم: بدجايی است به هم‌آن جان شما.

اما متن لطيفه.

مامور پنتاگون، خطاب به پاكستانی: به نظر تو اعضای كی‌ال‌ای به بهشت می‌روند يا جهنم؟

پاكستانی، با قاطعيت: به بهشت.

م: آفرين. دقيقا. حالا بگو چرا؟

پ: چون در راه خدا جهاد می‌كنند و شما كافرها را به جهنم می‌فرستند.

م: نه ديگر. اشتباه كردی. چون اگر بفرستدشان جهنم يك هفته‌ای جهنم را خالی می‌كنند، همه را قاچاقی رد می‌كنند بهشت.

دوساعت رانتانپلان، برابر يك عمر لاكی‌‌لوك

2006-02-02T20:51:00.000+03:30

اين رفيقمان را يادتان هست؟ اسمش رانتانپلان است. سگ ولگرد كميك‌استريپ لاكی لوك. توی تلويزيون انگار به‌ش می‌گفتند بوشوِگ. نمی‌دانم چرا. اين رفيقمان يك خاصيت جالب داشت. خيلی گيج بود. هميشه می‌رفت درست وسط ميدان جنگ دالتون‌ها و لوك می‌نشست و به فكر فرو می‌رفت. فكر فلسفی هم نمی‌كرد. زور می‌زد كه يادش بيايد اسم لوك چی بوده است. آخرش هم به اين نتيجه می‌رسيد كه او كالاميتی بيل است يا مثلا جان استوارت. اين وسط لوك بايد هم با دالتون‌ها می‌جنگيد هم مراقب رانتانپلان می‌بود.

نمی‌دانم چرا ولی اين روزها، حسين درخشان عجيب من را ياد رانتانپلان می‌اندازد. البته نه به دليل خاصی. هم‌اين‌طوری.

تعجب تعجب تعجبت مبارك

2006-01-31T10:06:00.000+03:30

اين دو خبر را هم مقايسه كنيد و اگر دوست داشتيد كمى تعجب كنيد. اين كه جروزالم پست گفته كجا و اين كه ايرنا به نقل از جروزالم پست گفته كجا.

به شوراى امنيت هم كه بنا است بفرستندمان به سلامتى. در اين مورد هم اگر حوصله كرديد خبر رسانه‌هاى فارسى و انگليسى را مقايسه كنيد و تعجب كنيد.

اين هم ترجمه‌ى احتمالا دست و پا شكسته‌ى مصاحبه‌ى شارون كه دى‌روز به متن انگليسيش ارجاع داده بودم. براى آن‌ها كه حوصله‌ى انگليسى خواندن را ندارند.

اسرائيل و روشن كردن موضع من

2006-01-31T10:04:00.000+03:30

يك نفر پرسيده «چرا اين قدر به اسرائيل گير مى‌دهى؟»
گير؟ من به مسائل اسرائيل علاقه دارم. اسمش را بگذاريد كنج‌كاوى روزنامه‌نگارانه‌ى آماتور. اين گير دادن است؟
پرسيده چرا از ايران نمى‌نويسى؟ چه بنويسم؟ ايران را كه همه مى‌بينيد و از وضعش خبر داريد. براى آن‌ها هم كه نيستند و نمى‌بينند و خبر ندارند، اين همه مجراى رسمى و غير رسمى و موافق و مخالف و اين طرفى و آن طرفى هست كه مى‌نويسد. در چون‌اين فضايى گمان نكنم نوشتن من به درد كسى بخورد. الا اين كه من را ياد آن كاريكاتور هفته‌نامه‌ى طنز بهلول مى‌اندازد.
چند صباحى بعد از انقلاب، مجله‌اى منتشر مى‌كردند به نام بهلول. يك مجله‌ى طنز. آن زمان بحث‌هاى سياسى ميان گروه‌ها كه چند صدتايى بودند مد بود. و يكى از جمله‌هايى كه در اين بحث‌ها مى‌گفتند و طرف را آچمز مى‌كردند اين بود كه «شما اول موضعت را درباره‌ى فلان موضوع روشن كن.»
بهلول يك كاريكاتور كشيده بود كه يك نفر آدم سبيل از بناگوش دررفته‌ى كله‌تراشيده (به قول رايج آن روزها چماق‌دار) يك پيت نفت و يك مشعل روشن دستش گرفته و دارد مى‌رود جايى. كاراكتر مجله كه پيرمردى ريش و سبيل و مو سفيد و خندان بود به نام بهلول (چيزى شبيه شاغلام گل‌آقا) مى‌پرسيد كجا مى‌روى؟ و طرف در جواب مى‌گفت مى‌روم موضع فلان روزنامه را روشن كنم.
اگر موضوع موضع من و روشن كردنش است. باور كن مدت‌ها است روشنش كرده‌اند. من متولد ايران ام. كشورم را دوست دارم. زمان انقلاب (سال 1357) هفت ساله بودم و خاطرات خوشى از آن روزها دارم كه بازگفتنش براى كسى كه آن روزها را نديده به دروغ مى‌ماند. هميشه مديون آنان ام كه نگذاشتند كشورم به دست صدام ديوانه بيفتد و از كسانى كه با نام آنان براى خود كيسه مى‌دوزند بيش از صدام متنفر ام. هم‌اين طور با هر كس كه (چه داخل ايران چه بيرون آن، چه درون نظام چه بيرون آن) چشم ندارد آرامش و امنيت و سربلندى اين كشور را ببيند يا با نادانى و حماقتش اين آرامش و امنيت و سربلندى را به باد مى‌دهد دش‌من ام.
گمان مى‌كنم اگر كسى جز من فكر مى‌كند صحبت با او نعمت بزرگى است كه گاه به شنيدن چند دش‌نام هم مى‌ارزد. وقتى به دنيا آمدم نه سنى داشتم و نه تجربه‌اى. الان سى و پنج ساله‌ام و يقينا در اين مدت بس‌يار تغيير كرده‌ام.